ABD Başkanı Donald Trump, Kanada'nın Çin'den belirli sayıda elektrikli aracın düşük gümrük vergisiyle ithal edilmesine izin veren düzenlemesinden duyduğu memnuniyeti, Kanada Başbakanı Mark Carney'in bir sıcak mikrofon olayı sırasında yakalanan konuşmasında dile getirdi. Carney, Trump'ın bu anlaşmayı "sevilen" olarak nitelendirdiğini aktardı. Trump, Carney'in yorumları sorulduğunda açık bir onay ifade etmemekle birlikte, kotayı anlayabildiğini söyledi. Gelişme, Çin yapımı elektrikli araçların Kuzey Amerika pazarına girişine yönelik tartışmaların ortasında gerçekleşiyor.
Anlaşmanın arka planı
Kanada hükümeti, Çin'den ithal edilen elektrikli araçlara yönelik geçici bir kota uygulaması başlatmıştı. Bu uygulamayla, Çin menşeli belirli sayıda elektrikli aracın, ABD'nin uyguladığı yüksek gümrük vergilerine tabi tutulmadan Kanada'ya girmesine olanak tanınıyor. Carney, Trump ile yaptığı telefon görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, Trump'ın bu düzenlemeyi olumlu karşıladığını belirtti. Trump ise konuyla ilgili doğrudan bir değerlendirme yapmaktan kaçınarak, "Kotayı anlayabiliyorum" ifadesini kullandı. Bu ifade, ABD'nin Çin'den elektrikli araç ithalatına yönelik sert tutumu dikkate alındığında, Kanada'nın daha esnek bir politikasının Washington tarafından göz ardı edilebileceği yorumlarına yol açtı.
Kanada'nın bu hamlesi, Kuzey Amerika otomotiv endüstrisinde Çinli üreticilere karşı korumacı önlemlerin arttığı bir dönemde geldi. ABD, Çin yapımı elektrikli araçlara yüzde 100'e varan gümrük vergileri uygularken, Kanada ise daha ılımlı bir yaklaşım benimseyerek yerel tüketicilerin uygun fiyatlı elektrikli araçlara erişimini sağlamayı hedefliyor. Anlaşma kapsamında, Çin'den ithal edilecek araç sayısına bir üst sınır getirilirken, bu araçların Kanada'nın emisyon hedeflerine katkıda bulunması bekleniyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, ABD-Kanada ticari ilişkilerinde yeni bir tartışma konusu yaratırken, Çin'in elektrikli araç ihracatına yönelik küresel korumacılık eğiliminin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Trump yönetiminin Çin'e karşı sert tutumu, Kanada'nın bu adımını daha da dikkat çekici hale getiriyor. Öte yandan, Avrupa Birliği de Çin elektrikli araçlarına yönelik soruşturma başlatırken, Kanada'nın bu politikası, dengeli bir yaklaşım olarak görülebilir. Uzmanlar, anlaşmanın Çinli üreticilere Kuzey Amerika pazarında sınırlı bir yer açarken, ABD'nin Çin'e karşı korumacı politikasını zayıflatmadığını belirtiyor. Bununla birlikte, Trump'ın Carney'in açıklamalarını doğrulamaktan kaçınması, anlaşmanın geleceği konusunda belirsizlik yaratıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, küresel elektrikli araç ticaretinde korumacılığın arttığı bir dönemde, Türkiye'nin de Çin'den elektrikli araç ithalatı ve yerli üretim stratejilerini etkileyebilir. Türkiye, Çin menşeli elektrikli araçlara yönelik ek vergi uygulamalarını değerlendirirken, Kanada'nın kota yöntemi, esnek bir model olarak örnek teşkil edebilir. Ayrıca, ABD'nin sert tutumunun Türkiye'nin ticaret ortakları üzerindeki etkisi, Türk otomotiv sektörünün rekabet gücü açısından yakından takip edilmelidir.
