ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik başlattığı askeri harekât, Amerikan tarihine trajik ve pahalı bir zaman kaybı olarak geçiyor. Trump yönetiminin, 2020 başında İranlı General Kasım Süleymani'yi hedef alan suikastıyla başlayan gerginlik, bir yıl sonra hâlâ çözümsüz bir noktada. Uzmanlar, bu sürecin ABD için askeri, diplomatik ve insani açıdan son derece maliyetli olduğunu belirtiyor. Son günlerde yaşananlar, Trump döneminin en çılgın günlerinden biri olarak nitelendiriliyor.
Gelişmenin Arka Planı
Trump'ın İran politikası, 2018'de nükleer anlaşmadan çekilmesiyle başladı. Ardından gelen yaptırımlar ve askeri gerginlik, 3 Ocak 2020'de Süleymani'nin öldürülmesiyle zirveye ulaştı. İran'ın misillemesi ve Ukrayna uçağının düşürülmesi gibi olaylar, krizi derinleştirdi. Yaklaşık bir yıl sonra, ABD hâlâ İran'la müzakere masasında değil. Bu durum, askeri harcamaların artmasına ve bölgedeki istikrarsızlığın sürmesine neden oldu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Trump'ın İran politikası, sadece ABD ve İran'ı değil, tüm Orta Doğu'yu etkiledi. Suudi Arabistan, İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölgesel aktörler, ABD'nin sert tutumundan memnun olsa da, Irak ve Afganistan'daki istikrarsızlık arttı. Küresel düzeyde ise petrol fiyatları yükseldi, deniz ticareti tehdit altına girdi. Avrupa Birliği, ABD'nin anlaşmadan çekilmesini ve ardından gelen askeri eylemleri eleştirdi. Biden yönetiminin nükleer anlaşmaya dönüş çağrıları ise şu ana kadar sonuçsuz kaldı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran'la hem komşu hem de ekonomik ve enerji alanında bağlantılı bir ülke. ABD-İran gerginliği, Türkiye'nin güney sınırında istikrarsızlık yaratırken, İran yaptırımları Türk şirketlerini de etkiledi. Aynı zamanda Türkiye, ABD ile İran arasında bir denge politikası izlemeye çalışıyor. Bu süreç, Türkiye'nin enerji güvenliği ve bölgesel nüfuzu açısından kritik. Trump'ın politikalarının yarattığı belirsizlik, Türkiye'nin kendi çıkarlarını korumak için daha bağımsız adımlar atmasına yol açabilir.
