Eski ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakere edilen nükleer anlaşmayı sert bir dille eleştirerek, anlaşmayı beğenmemesi halinde bombalama kampanyasına geri dönebileceğini söyledi. Trump, 'Anlaşmayı beğenmezsem, bombalamaya geri döneriz' ifadelerini kullandı. Bu açıklama, İran ve Batılı güçler arasında yeniden başlayan müzakerelerin hassas bir döneminde geldi. Trump'ın sözleri, İran'ın nükleer programına yönelik gerilimi yeniden tırmandırma potansiyeli taşıyor.
Gelişmenin Arka Planı
2015 yılında imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı (JCPOA), İran'ın nükleer faaliyetlerini sınırlandırması karşılığında yaptırımların kaldırılmasını öngörüyordu. Trump, 2018'de ABD'yi anlaşmadan çekerek 'maksimum baskı' politikası başlattı ve İran'a yönelik yaptırımları yeniden uygulamaya koydu. Buna karşılık İran, uranyum zenginleştirme seviyesini artırarak anlaşmanın kısıtlamalarını aştı. Biden yönetimi, müzakerelere geri dönme çabalarını sürdürse de henüz bir anlaşmaya varılamadı.
Bölgesel ve Küresel Boyutu
Trump'ın tehditkar sözleri, İran'ın nükleer programının denetlenmesi ve Orta Doğu'daki güç dengeleri üzerinde önemli etkiler yaratabilir. İran, Trump'ın açıklamalarına sert tepki gösterirken, ABD'li yetkililer böyle bir askeri müdahalenin olası sonuçları konusunda uyarılarda bulunuyor. Uzmanlar, yeni bir askeri çatışmanın bölgesel istikrarsızlığı derinleştireceğini ve enerji fiyatlarını yükselteceğini belirtiyor. Trump'ın bu söylemi, 2024 başkanlık seçimleri öncesinde seçmen tabanına mesaj verme amacı da taşıyor olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran'lı komşusu olarak nükleer krizden doğrudan etkilenebilecek bir ülke. Trump'ın tehdidi gerçekleşirse, bölgede yeni bir savaş Türkiye'nin güney sınırında istikrarsızlığa yol açabilir. Ayrıca, İran'a yönelik olası bir ABD askeri harekatı, Türkiye'nin enerji ithalatını ve bölgesel ticaretini sekteye uğratabilir. Türkiye, İran'ın nükleer programına karşı diplomasiyi desteklerken, bu tür gerilimlerin Ankara'nın dış politikasını zorlayabileceği değerlendiriliyor.
