ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen müzakereler sonucunda elçilerinin varılan anlaşmaya son anda değişiklik talep etti. Beyaz Saray'daki Durum Odası'nda 28 Mayıs 2026 Cuma günü yapılan toplantıda Trump, anlaşmanın birkaç maddesinde revizyon yapılmasını istedi. Üst düzey bir yönetim yetkilisinin Axios'a verdiği bilgiye göre, Başkan Trump özellikle anlaşmanın uranyum zenginleştirme takvimi ve yaptırımların kaldırılmasına ilişkin bölümlerinde düzeltmeler talep etti. Bu son dakika müdahalesi, haftalardır süren müzakerelerin ardından imzalanması beklenen nihai metnin akıbetini belirsizliğe sürükledi.
Anlaşma süreci ve Trump'ın talepleri
Axios haber sitesinin 28 Mayıs'ta yayımladığı özel habere göre, Trump'ın elçileri İranlı mevkidaşlarıyla birkaç hafta süren yoğun görüşmelerin ardından geçtiğimiz hafta prensipte bir mutabakata varmıştı. Kapsamlı anlaşma, İran'ın nükleer programının sınırlandırılması karşılığında ABD yaptırımlarının kademeli olarak kaldırılmasını öngörüyordu. Ancak Cuma günkü toplantıda Başkan Trump, özellikle İran'ın nükleer tesislerine yönelik denetim mekanizması ve uranyum zenginleştirme seviyesinin düşürülmesine ilişkin maddelerde daha sıkı koşullar talep etti. Beyaz Saray sözcüsü konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmazken, Dışişleri Bakanlığı kaynakları Trump'ın "daha iyi bir anlaşma" için ısrar ettiğini belirtti.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Trump'ın anlaşmayı değiştirme talebi, Tahran yönetiminde hayal kırıklığına yol açtı. İran Dışişleri Bakanı, müzakerelerin zaten uzlaşıyla sonuçlandığını ve yeni taleplerin kabul edilemeyeceğini açıkladı. Avrupa Birliği ve diğer arabulucu ülkeler, sürecin çıkmaza girmesinden endişe ediyor. Bu arada İsrail ve Suudi Arabistan gibi bölgesel aktörler, anlaşmanın İran'ın nükleer kapasitesini tamamen durdurmadığı gerekçesiyle Trump'ın taleplerini destekliyor. Analistler, Trump'ın bu hamlesinin hem İran'la diplomatik çözüm şansını azalttığını hem de ABD'nin Ortadoğu'daki müttefikleri arasında güven bunalımına yol açtığını belirtiyor. Anlaşmanın akıbeti, önümüzdeki günlerde taraflar arasında yapılacak yeni görüşmelere bağlı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran'la nükleer müzakerelerdeki bu belirsizliği yakından takip ediyor. Türkiye, İran'a yönelik yaptırımların hafifletilmesini enerji ithalatı ve ticaret hacmi açısından önemli görüyor. Anlaşmanın rafa kalkması halinde, İran üzerindeki baskı artacak ve bu durum Türkiye-İran sınırında güvenlik risklerini yükseltebilir. Ayrıca, ABD ile İran arasındaki gerilimin tırmanması, bölgesel istikrarı tehdit ederek Türkiye'nin komşuluk ilişkilerini ve enerji arzını olumsuz etkileyebilir. Türk diplomasisi, bu süreçte arabuluculuk rolü üstlenerek hem Washington hem Tahran nezdinde dengeli bir pozisyon korumaya çalışıyor.
