ABD'de bir federal yargıç, eski Başkan Donald Trump yönetiminin H-1B vize başvuruları için getirdiği 100 bin dolarlık ek ücreti geçersiz kıldı. Pazartesi günü açıklanan kararla birlikte, söz konusu ücretin uygulanması durduruldu. Massachusetts Bölge Mahkemesi Yargıcı Leo Sorokin, Demokratların kontrolündeki eyaletlerin açtığı davada, Trump yönetiminin yetkisini aştığına ve bu ücretin Kongre'nin göç politikasını belirleme yetkisine müdahale ettiğine hükmetti.
Gelişmenin arka planı
Trump yönetimi, 2020 yılında yayımladığı bir yönetmelikle, H-1B vize başvurularında belirli kategorilerdeki işverenler için 100 bin dolar ek ücret talep etmeyi öngörmüştü. Bu düzenleme, özellikle teknoloji şirketlerinin yoğun olarak kullandığı H-1B vizelerini hedef alıyordu. Yönetmelik, ABD'li işçileri koruma gerekçesiyle sunulsa da, eleştirmenler bunun yabancı yetenekleri caydırmaya yönelik bir engel olduğunu savunuyordu.
Davayı açan eyaletler arasında Kaliforniya, New York, Massachusetts ve Washington gibi teknoloji sektörünün yoğun olduğu bölgeler yer alıyordu. Eyaletler, bu ücretin şirketlerin büyümesini engellediğini ve ABD ekonomisine zarar verdiğini ileri sürmüştü. Yargıç Sorokin, kararında, Trump yönetiminin düzenlemeyi yaparken yasal yetkisini aştığını ve Kongre'nin göç ücretleri konusundaki belirleyici rolünü ihlal ettiğini vurguladı.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu karar, ABD göç politikasında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. H-1B vizeleri, özellikle teknoloji, mühendislik ve sağlık alanlarında yüksek vasıflı yabancı işgücünün ABD'ye girişini sağlıyor. Trump döneminde getirilen kısıtlamalar, birçok şirketin yetenek açığı yaşamasına neden olmuştu. Mahkeme kararı, Biden yönetiminin daha esnek bir göç politikası izleme çabalarıyla da uyumlu görünüyor. Ancak, kararın temyiz edilme ihtimali bulunuyor. Trump taraftarları ve bazı muhafazakâr gruplar, bu ücretin ABD'li işçileri koruduğunu savunarak kararı eleştirdi. Küresel ölçekte ise, ABD'nin vasıflı göçmenlere yönelik tutumu, diğer ülkelerin de benzer politikalarını etkileyebilir. Kanada, Avustralya ve Almanya gibi ülkeler, son yıllarda vasıflı göçmenleri çekmek için daha cazip programlar sunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'den ABD'ye çalışmak için giden yüksek vasıflı profesyoneller ve teknoloji girişimcileri için olumlu bir adım olarak değerlendirilebilir. H-1B vizelerine getirilen yüksek ücretin kalkması, Türk mühendis, yazılımcı ve akademisyenlerin ABD'de iş bulma şansını artırabilir. Ayrıca, ABD'nin yetenek akışını sürdürmesi, küresel rekabet gücü açısından kritik. Türkiye açısından, bu tür yargı kararları, ABD'deki iş fırsatlarına erişimi kolaylaştırarak beyin göçü dinamiklerini etkileyebilir. Bununla birlikte, Türkiye'nin kendi yüksek vasıflı işgücünü ülkede tutmak için daha cazip koşullar sunması gerektiği de unutulmamalıdır.
