ABD'de 8 Kasım 2022 ara seçimleri öncesinde kritik eyaletlerden Gürcistan'da yapılan ön seçimlerde (primary) eski Başkan Donald Trump'ın desteğini alan adaylar karışık sonuçlar elde etti. Trump'ın desteklediği Senato adayı Herschel Walker ön seçimi kazanırken, valilik için desteklediği aday David Perdue, mevcut Vali Brian Kemp'e yenildi. Bu sonuçlar, Trump'ın Cumhuriyetçi Parti içindeki etkisinin hala güçlü olduğunu ancak sorgulanmaya başlandığını gösteriyor. Özellikle 'ruby-red' olarak adlandırılan ve geleneksel olarak Cumhuriyetçi oy veren eyaletlerde Trump'ın desteği belirleyici olmaya devam ediyor, ancak Kemp gibi Trump karşıtı isimlerin başarısı, parti içi dengelerin değişebileceğine işaret ediyor.
Gürcistan Ön Seçimleri ve Trump'ın Rolü
Gürcistan'da 24 Mayıs'ta yapılan ön seçimlerde, Cumhuriyetçi seçmenler iki önemli pozisyon için oy kullandı: ABD Senatosu ve valilik. Senato yarışında Trump'ın desteğini alan eski NFL oyuncusu Herschel Walker, rakibi Georgia Kamu Hizmetleri Komiseri Tim Echols'u %68'e %22 gibi ezici bir farkla mağlup etti. Walker, Kasım ayında Demokrat Senatör Raphael Warnock ile karşılaşacak. Ancak valilik ön seçiminde Trump'ın desteklediği eski Senatör David Perdue, mevcut Vali Brian Kemp'e %44'e %56 oranında yenildi. Kemp, Trump'ın 2020 seçim sonuçlarını tersine çevirme çabalarına direnmiş ve Trump'ın sert eleştirilerine hedef olmuştu.
Trump, 2020 seçimlerinde Gürcistan'da kaybetmesinin ardından Kemp'i hedef almış, onu 'RINO' (sadece ismen Cumhuriyetçi) olarak nitelendirmişti. Perdue ise Trump'ın seçim hilesi iddialarını destekleyen bir kampanya yürütmüştü. Ancak Kemp, eyaletteki güçlü ekonomik performansı ve pandemi yönetimi sayesinde seçmen nezdinde popülerliğini korudu. Bu sonuç, Trump'ın desteğinin her zaman kazanmak için yeterli olmadığını, özellikle eyalet düzeyinde aday kalitesi ve yerel dinamiklerin önemli olduğunu gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Gürcistan'daki ön seçim sonuçları, ABD siyasetinde Trump'ın etkisinin sınırlarını test eden önemli bir gösterge oldu. Özellikle 2024 başkanlık seçimleri öncesinde, Trump'ın Cumhuriyetçi Parti üzerindeki hakimiyeti sorgulanmaya başlandı. Kemp'in zaferi, Trump karşıtı Cumhuriyetçilerin hala güçlü olduğunu ve parti içinde farklı seslerin var olduğunu ortaya koydu. Bununla birlikte, Walker'ın Senato ön seçimini kazanması, Trump'ın ulusal düzeyde hala önemli bir çekim gücüne sahip olduğunu gösteriyor. Kasım ayında yapılacak ara seçimlerde Senato çoğunluğunun belirlenmesinde Gürcistan kritik bir eyalet konumunda. Demokratların şu anda 50-50 olan Senato'da çoğunluğu koruyabilmesi için Warnock'un koltuğunu savunması gerekiyor. Walker'ın adaylığı, Cumhuriyetçilerin bu yarışta şansını artırabilir.
Küresel ölçekte, ABD ara seçimleri özellikle Ukrayna-Rusya savaşı, Çin ile rekabet ve enerji politikaları gibi konularda Washington'un yaklaşımını etkileyebilir. Cumhuriyetçilerin Senato'yu kazanması halinde Biden yönetiminin iç ve dış politikaları daha fazla engelle karşılaşabilir. Bu bağlamda Gürcistan'daki sonuçlar, sadece eyalet düzeyinde değil, ulusal ve uluslararası düzeyde de yankı buluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki ara seçimler ve ön seçim sonuçları, Türkiye-ABD ilişkileri açısından dolaylı da olsa önem taşımaktadır. Cumhuriyetçi Parti'nin geleneksel olarak Türkiye'ye daha mesafeli bir tutum sergilediği, özellikle 1915 olayları ve Doğu Akdeniz konularında daha eleştirel olduğu bilinmektedir. Ancak Trump döneminde Cumhuriyetçi yönetim, Türkiye ile pragmatik ilişkiler kurmuş, S-400 krizine rağmen diyaloğu sürdürmüştü. Seçim sonuçlarının ardından Kongre'deki güç dengeleri, Türkiye'ye yönelik yaptırım kararları veya askeri yardımlar gibi konularda etkili olabilir. Özellikle Senato'da Cumhuriyetçilerin çoğunluğu kazanması halinde, Türkiye karşıtı Ermeni lobisinin etkisi artabilir. Bu nedenle Ankara, ara seçim sürecini yakından izlemekte ve olası senaryolara karşı hazırlıklı olmaktadır.
