ABD Başkanı Donald Trump, Pazar günü yaptığı açıklamada, Savunma Bakanı Pete Hegseth'e Güney Kore ile ortak askeri tatbikatların ölçeğini “önemli ölçüde azaltma” talimatı verdiğini söyledi. Bu hamle, Amerikan askeri varlığının maliyetini düşürme ve müttefiklerin savunma yükünü daha fazla üstlenmesini sağlama yönündeki Başkanlık politikasının bir parçası olarak görülüyor. Trump'ın bu açıklaması, Kore Yarımadası'ndaki güvenlik dengelerini değiştirebilecek nitelikte ve bölgede uzun süredir devam eden askeri gerilimler üzerinde yeni bir döneme işaret ediyor.
Gelişmenin arka planı
Trump, Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, “Güney Kore ile yapılan büyük ölçekli askeri tatbikatların maliyetinin büyük bir kısmını ABD olarak biz karşılıyoruz. Bu adil değil ve ben de Savunma Bakanı Pete Hegseth'e bu tatbikatların ölçeğini önemli ölçüde azaltma talimatı verdim. Güney Kore zengin bir ülke ve kendi savunmasına daha fazla katkıda bulunmalı.” ifadelerini kullandı.
Bu açıklama, Trump'ın görevdeki ilk döneminden bu yana müttefiklerden daha fazla savunma katkısı talep etme politikasının devamı niteliğinde. Trump, daha önce de Güney Kore ve Japonya ile yapılan askeri anlaşmalarda savunma maliyetlerinin paylaşımını yeniden müzakere etmeye çalışmıştı. Güney Kore'de yaklaşık 28 bin 500 ABD askeri personeli konuşlanmış durumda ve ortak tatbikatlar genellikle bahar ve yaz aylarında gerçekleştiriliyor. “Ulusal Güvenlik Teşkilatı” ve “Özgürlük Kalkanı” gibi tatbikatlar, Kuzey Kore'nin füze ve nükleer programlarına karşı caydırıcılık amacı taşıyor.
Ancak Trump'ın bu son talimatının ne zaman ve nasıl uygulamaya geçirileceği belirsiz. Pentagon'dan henüz resmi bir açıklama gelmedi. Savunma Bakanı Hegseth'in konuyla ilgili Kongre bilgilendirmesi yapması ve Güney Koreli yetkililerle müzakerelere başlaması bekleniyor. Güney Kore Savunma Bakanlığı ise konuya ilişkin ihtiyatlı bir tutum sergileyerek, “ABD ile Güney Kore arasındaki ittifak, Kore Yarımadası ve bölgenin barış ve istikrarının temel taşıdır” açıklamasında bulundu.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu gelişme, Asya-Pasifik bölgesinde ABD'nin askeri taahhütlerinin sorgulandığı bir dönemde geliyor. Çin ve Kuzey Kore'nin artan askeri kapasiteleri, bölgedeki güç dengesini değiştiriyor. ABD'nin tatbikatları azaltması, Kuzey Kore'ye ve Çin'e avantaj sağlayabileceği gibi, müttefiklerin ABD'ye olan güvenini de sarsabilir.
Uzmanlar, bu adımın Pyongyang'ı müzakere masasına çekme amacı taşıyabileceğini, ancak Kuzey Kore'nin kısa vadede taviz vermeye yanaşmayacağını belirtiyor. Öte yandan, Trump'ın bu kararı, Japonya ve diğer müttefiklere de “askeri harcamalarınızı artırın” mesajı veriyor. Güney Kore'de ise hükümet, ABD ile ittifakın sarsılmaması için diplomasi yürütmek zorunda. Bu durum, bölgedeki deniz ticareti ve enerji hatları açısından kritik öneme sahip olan Güney Kore'nin güvenlik mimarisini doğrudan etkiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, NATO müttefiki bir ülke olarak benzer tartışmalara yabancı değil. ABD'nin askeri tatbikatları azaltma kararı, müttefiklerin savunma yükünün paylaşımı konusundaki küresel bir eğilimin parçası. Türkiye, kendi savunma harcamalarını artırmış ve yerli savunma sanayisini geliştirmiş olsa da, ABD'nin tutumundaki bu tür değişimler, NATO'nun Doğu Kanadı'ndaki güvenlik mimarisini zayıflatabilir. Türkiye, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı nedeniyle NATO'nun doğusundaki tehdide karşı ABD askeri desteğinin önemini vurgulayan bir konumda. Ancak ABD'nin bölgeden çekilme işaretleri, Türkiye'nin de kendi bölgesinde daha bağımsız bir güvenlik politikası izleme gerekliliğini güçlendiriyor.
