ABD Başkanı Donald Trump, Pazar günü yaptığı açıklamada, Savunma Bakanı Pete Hegseth'e Güney Kore ile yürütülen ortak askeri tatbikatları "önemli ölçüde azaltma" talimatı verdiğini duyurdu. Trump, Truth Social platformundaki paylaşımında, ABD'nin uzun süredir bu ortak tatbikatlara katılmayı kabul etmesinden memnun olmadığını belirterek, tatbikatların maliyetine ve askeri yüküne dikkat çekti. Bu açıklama, Kore Yarımadası'ndaki güvenlik dengesi açısından kritik bir dönemde geldi ve Washington ile Seul arasındaki ittifakın geleceğine ilişkin soruları gündeme getirdi.
Gelişmenin Arka Planı
ABD ve Güney Kore, 1953'ten bu yana yaptıkları anlaşmalar çerçevesinde her yıl çok sayıda ortak askeri tatbikat düzenliyor. Bu tatbikatlar arasında bilgisayar simülasyonlu yaz tatbikatı Ulchi Freedom Guardian, kış tatbikatı Key Resolve ve Foal Eagle gibi geniş kapsamlı saha tatbikatları yer alıyor. Tatbikatların amacı, Kuzey Kore'nin olası bir saldırısına karşı hazırlıklı olmak ve müttefik kuvvetlerin birlikte çalışma kabiliyetini güçlendirmek olarak açıklanıyor.
Başkan Trump'ın bu son talimatı, özellikle Kuzey Kore ile devam eden nükleer müzakerelerin hassas bir aşamada olduğu bir döneme denk geldi. Trump, daha önce de Güney Kore ve Japonya'nın ABD askeri varlığının maliyetine daha fazla katkı sağlaması gerektiğini savunmuş, hatta bazı tatbikatları iptal etmiş veya kapsamını daraltmıştı. 2018 yılında Singapur'da Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile yaptığı ilk zirvenin ardından, Trump "provokasyon olarak görülmemesi" gerekçesiyle bazı tatbikatları durdurmuştu.
Güney Kore tarafı ise bu tatbikatların savunma amaçlı olduğunu ve bölgesel istikrar için kritik önem taşıdığını vurguluyor. Seul yönetimi, tatbikatların azaltılmasının Kuzey Kore'ye yanlış sinyal verebileceği ve ittifakın caydırıcılık kapasitesini zayıflatabileceği endişesini taşıyor. Ayrıca, Güney Kore kamuoyunun büyük bir bölümü, ABD askerlerinin ülkede konuşlanmaya devam etmesini ve ortak tatbikatların sürmesini destekliyor.
Savunma Bakanı Pete Hegseth'in bu talimatı ne zaman ve nasıl uygulamaya koyacağı henüz net değil. Pentagon'dan yapılan açıklamada, Başkan'ın direktifleri doğrultusunda Güney Koreli mevkidaşlarla istişarelerin süreceği belirtildi. Ancak, bu tür kararların askeri planlama süreçlerinde köklü değişikliklere yol açabileceği ve müttefikler arasında gerginlik yaratabileceği de bir gerçek.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Ortak tatbikatların azaltılması, yalnızca Kore Yarımadası'nı değil, aynı zamanda Kuzeydoğu Asya'daki güç dengesini de etkileyebilecek bir gelişme. Çin ve Rusya, ABD-Güney Kore tatbikatlarını uzun süredir "provokasyon" olarak nitelendiriyor ve bu tatbikatlara karşı kendi askeri faaliyetleriyle karşılık veriyor. Tatbikatların azaltılması, bu ülkelerin bölgedeki askeri baskılarını artırması için bir fırsat olarak değerlendirilebilir.
Öte yandan, Kuzey Kore'nin son aylarda artan füze denemeleri ve askeri provokasyonları, bölgedeki tansiyonu zaten yükseltmiş durumda. Uzmanlar, ABD'nin tatbikatları azaltma kararının Kuzey Kore'ye "yumuşak" bir mesaj olarak algılanabileceğini, ancak bu durumun Kuzey Kore'nin nükleer programından vazgeçmesi için yeterli olmayacağını belirtiyor. Kim Jong-un yönetimi, tatbikatların durdurulmasını daha önce de talep etmişti; ancak bu taleplerine rağmen nükleer silahlanma politikasından geri adım atmadı.
ABD'nin askeri varlığını azaltma yönündeki bu adım, aynı zamanda küresel çapta müttefikler arasında da endişe yaratıyor. Özellikle Japonya, ABD'nin Asya-Pasifik bölgesindeki taahhütlerinin azalmasından kaygı duyuyor. NATO müttefikleri de benzer bir sürecin Avrupa'da yaşanmaması için ABD yönetimini yeniden güvence vermeye çağırıyor.
Bu gelişme, Washington'un askeri ittifaklara yaklaşımında yeni bir dönemin işareti olarak yorumlanıyor. Trump'ın öncelikleri arasında maliyet paylaşımı ve Amerikan askeri gücünün yeniden yapılandırılması yer alıyor. Bu bağlamda, Güney Kore'deki tatbikatların azaltılması, ABD'nin küresel askeri ayak izini küçültme hedefinin bir parçası olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Güney Kore'deki tatbikatlarını azaltması, Türkiye'yi doğrudan etkileyen bir konu olmamakla birlikte, küresel güvenlik mimarisinde önemli bir değişime işaret ediyor. ABD'nin müttefiklerine yönelik güvenlik garantilerinde gözlenebilecek bir zayıflama, Türkiye gibi ABD ile derin askeri bağları olan ülkeleri de etkileyebilir. Türkiye, NATO'nun güney kanadında kritik bir ülke olarak, ABD'nin ittifaklara olan bağlılığındaki bu tür değişimleri yakından izliyor. Almanya'daki ABD askeri varlığının azaltılması veya NATO tatbikatlarındaki kesintiler gibi benzer adımlar, Türkiye'nin güvenlik politikalarına da yansıyabilir. Bu gelişme, Türk dış politikasının çok yönlü ittifak arayışının ne kadar isabetli olduğunu bir kez daha gösteriyor; zira bölgesel krizlerde ABD'nin garantilerine bağımlılığın sınırlarını ortaya koyuyor.
