ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz Pazar günü beklenmedik bir şekilde hayatını kaybeden Güney Carolina Senatörü Lindsey Graham'ın yerine geçici olarak kız kardeşi Darline Graham'ı atamak istiyor. Beyaz Saray kaynaklarına göre Trump, bu kararla hem Graham ailesine saygı göstermeyi hem de sadık bir ismi geçici süreyle koltuğa oturtmayı hedefliyor. Ancak eyalette bu hamleye tepkiler büyük. Cumhuriyetçi Parti içinde Kongre üyesi Nancy Mace'in adı geçerken, Trump'ın tercihi Mace'i devre dışı bırakıyor. Graham, 20 yılı aşkın senatörlük kariyerinin ardından 68 yaşında kalp krizi sonucu yaşamını yitirmişti.
Gelişmenin arka planı
Lindsey Graham, Güney Carolina'nın en kıdemli senatörüydü ve özellikle dış politika konularında etkili bir isimdi. Trump ile zaman zaman ters düşse de son dönemde başkanın sadık bir destekçisi haline gelmişti. Ölümünün ardından geçici bir senatör atanması için eyalet valisi Henry McMaster'ın yetkisi bulunuyor. Ancak Trump'ın doğrudan müdahalesi, bu atamanın siyasi bir zemine oturduğunu gösteriyor. Darline Graham, kardeşinin aksine siyasi bir geçmişe sahip değil. Kariyerini özel sektörde sürdüren Darline, bir dönem Lindsey Graham'ın ofisinde danışmanlık yapmış ancak hiçbir seçimde aday olmamıştı. Buna karşın Nancy Mace, Temsilciler Meclisi'nde iki dönemdir görev yapan ve Trump'ın sert eleştirilerine maruz kalan bir isim. Mace, 2021'de Trump'ın seçim iddialarına karşı çıkmış ve bu nedenle başkanın hedefi haline gelmişti. Trump'ın Mace'i istememesi, eski bir hesaplaşmanın uzantısı olarak yorumlanıyor.
Güney Carolina'da geçici senatörlük makamı genellikle eyaletin önde gelen siyasi figürlerine verilirdi. 2024 seçimlerinde bu koltuğun kime kalacağı da merak konusu. Trump'ın Darline Graham'ı tercih etmesi, Cumhuriyetçi Parti içinde yeni bir tartışma başlattı. Bazı parti üyeleri, deneyimsiz bir ismin senatoya getirilmesinin eyaletin çıkarlarına zarar vereceğini savunuyor. Diğerleri ise Trump'ın sadakat odaklı atamalarının parti içi demokrasiyi zedelediğini düşünüyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu gelişme sadece Güney Carolina için değil, ABD siyaseti için de önemli yankılar uyandıracak. Senato'da Cumhuriyetçilerin dar bir çoğunluğu bulunuyor ve her bir sandalye kritik önem taşıyor. Geçici bir senatörün bile yargı atamaları, bütçe görüşmeleri ve dış politika oylamalarında belirleyici rolü olabilir. Darline Graham'ın Trump'ın politikalarını ne ölçüde destekleyeceği bilinmezken, Mace'in daha bağımsız bir çizgisi vardı. Trump'ın bu hamlesi, parti içi muhalifleri susturma çabası olarak da değerlendirilebilir. Öte yandan, Lindsey Graham'ın ölümü ABD dış politikasında da bir boşluk yarattı. Graham özellikle NATO, Rusya ve Çin konularında sert bir tavır sergiliyor, sık sık Ukrayna'ya destek çağrısı yapıyordu. Yerine gelecek ismin bu dosyalarda nasıl bir tutum alacağı, küresel güç dengelerini etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lindsey Graham'ın ölümü ve yerine Trump'ın istediği ismin atanması, Türkiye'yi doğrudan ilgilendiren bir gelişme olmasa da ABD'nin iç siyasetindeki kırılmaları göstermesi açısından önemlidir. Graham, Türkiye'ye yönelik yaptırım çağrılarıyla bilinen bir senatördü; özellikle S-400 meselesinde Ankara'yı hedef alan isimler arasındaydı. Yerine geçecek kişinin benzer bir çizgide olup olmayacağı belirsiz. Darline Graham'ın dış politika deneyiminin olmaması, bu konuların Kongre'de daha az takip edilmesine yol açabilir. Ancak Trump yönetiminin Türkiye ile ilişkileri inişli çıkışlı bir seyir izliyor; bu atama, Ankara açısından kısa vadede büyük bir değişiklik yaratmayabilir. Yine de ABD'deki her siyasi hareketlilik, küresel dengeleri etkilediği için yakından izlenmelidir.
