ABD Başkanı Donald Trump, G7 Zirvesi kapsamında yaptığı açıklamada İsrail'in Lübnan'a yönelik son askeri saldırılarını sert bir dille eleştirdi. Dünyanın en büyük yedi ekonomisinin liderlerini bir araya getiren zirvede konuşan Trump, saldırıların bölgesel istikrarı tehdit ettiğini ve derhal durdurulması gerektiğini vurguladı. Başkan, İsrail'in orantısız güç kullandığını iddia ederek, uluslararası toplumun bu duruma kayıtsız kalmaması gerektiğini ifade etti. Trump'ın bu sözleri, Beyaz Saray'ın Ortadoğu politikasına yönelik yeni bir sinyal olarak yorumlandı. Zirveye katılan diğer liderler ise konuya temkinli yaklaştı.
Gelişmenin arka planı
İsrail ordusu, son haftalarda Lübnan'ın güneyinde Hizbullah hedeflerine yönelik hava saldırılarını yoğunlaştırmıştı. Saldırılarda sivillerin de hayatını kaybettiği bildirilirken, Lübnan hükümeti durumu Birleşmiş Milletler'e taşımıştı. Bölgedeki gerilim, İsrail-Filistin çatışmalarının ardından tırmanan bir dizi olayın parçası olarak görülüyor. Trump yönetimi, bugüne kadar İsrail'e tam destek vermesiyle bilinse de, Başkan'ın bu çıkışı bazı çevrelerde sürpriz olarak karşılandı. Beyaz Saray yetkilileri, Trump'ın açıklamalarının askeri yardım veya yaptırım gibi somut adımlara dönüşüp dönüşmeyeceği konusunda henüz bir bilgi paylaşmadı. Öte yandan, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'dan konuya ilişkin henüz resmi bir yanıt gelmedi.
Bölgesel ve küresel boyut
G7 Zirvesi'nde bu açıklamanın yapılması, Trump'ın uluslararası kamuoyunda İsrail'e yönelik artan baskıyı dikkate aldığını gösteriyor. Özellikle Avrupa Birliği ülkeleri, İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarına sık sık tepki göstermişti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, zirvede yaptığı konuşmada tarafları itidale çağırarak, sivillerin korunması gerektiğini vurguladı. Almanya Şansölyesi Angela Merkel ise diplomasi yollarının açık tutulması gerektiğini söyledi. Analistler, Trump'ın bu sözlerinin 2020 başkanlık seçimleri öncesinde iç kamuoyuna yönelik bir mesaj olabileceğini de belirtiyor. Zirvenin ardından yayımlanan ortak bildiride ise Lübnan'a doğrudan atıf yapılmazken, 'bölgesel istikrarın korunması' vurgulandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin uzun süredir İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarına karşı çıktığı ve bölgesel barış çağrıları yaptığı düşünüldüğünde, ABD'nin tutumundaki bu değişimin Ankara tarafından memnuniyetle karşılanması beklenebilir. Türkiye, geçmişte de İsrail ile Lübnan arasındaki gerilimlerde arabuluculuk rolü üstlenmişti. Trump'ın açıklaması, Doğu Akdeniz'deki enerji politikaları ve Suriye krizi bağlamında Türkiye'nin çıkarlarıyla örtüşen bir söylem olarak değerlendirilebilir. Ancak ABD'nin bu söyleminin pratiğe yansıması halinde, bölgede güç dengelerinin değişmesine yol açabileceği unutulmamalıdır. Ankara'nın bu süreci yakından takip etmesi ve kendi çıkarları doğrultusunda hareket etmesi beklenir.
