ABD Başkanı Donald Trump, Cuma günü yaptığı açıklamada, Amerikan şirketlerinin dijital hizmetlerine vergi getiren ülkelerden yapılan ithalata yüzde 100 oranında gümrük vergisi uygulama tehdidinde bulundu. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Avrupa ülkelerinin ABD'li teknoloji devlerine yönelik "yakın zamanda" uygulamaya koymayı tartıştığı dijital hizmet vergilerini hedef aldı. Bu hamle, küresel ticaret savaşlarını yeniden alevlendirebilecek bir adım olarak değerlendiriliyor.
Trump'ın tehdidi ve arka planı
Trump, paylaşımında şu ifadelere yer verdi: "Amerikan şirketlerine dijital hizmet vergisi uygulayan herhangi bir ülke, Amerika Birleşik Devletleri'ne ihracat yaparken yüzde 100 oranında bir vergiyle karşı karşıya kalacak." Bu tehdit, özellikle Fransa, İtalya, İspanya ve İngiltere gibi ABD'li teknoloji devlerine dijital hizmet vergisi uygulayan veya uygulamayı planlayan ülkeleri hedef alıyor. Trump'ın bu hamlesi, ABD'li teknoloji şirketlerinin küresel vergi yükümlülüklerini azaltmayı amaçlarken, aynı zamanda ABD'nin ticaret ortaklarına karşı sert bir tutum sergilediğini gösteriyor.
Dijital hizmet vergileri, genellikle Google, Amazon, Facebook ve Apple gibi büyük teknoloji şirketlerinin faaliyet gösterdikleri ülkelerde elde ettikleri gelirler üzerinden alınan vergilerdir. Bu vergiler, şirketlerin düşük vergili ülkelerde kârlarını raporlayarak vergi kaçırmalarını önlemeyi amaçlıyor. Ancak ABD, bu vergilerin kendi şirketlerini hedef aldığını ve haksız ticaret uygulamaları oluşturduğunu savunuyor.
Küresel boyut ve olası etkiler
Trump'ın tehdidi, OECD bünyesinde uzun süredir devam eden dijital vergi müzakerelerine de darbe vuruyor. OECD, 140'tan fazla ülkenin katılımıyla küresel bir dijital vergi anlaşması üzerinde çalışıyor. Ancak ABD'nin tek taraflı bu adımı, uluslararası iş birliğini zedeleyebilir. Avrupa Birliği ise Trump'ın tehdidine karşı hazırlıklı olduğunu sinyalini verdi. AB Ticaret Komiseri, "Misilleme tedbirlerimiz hazır. AB, ticaret ortaklarına karşı her zaman adil davranır, ancak tehditlere boyun eğmeyiz." dedi.
Uzmanlar, Trump'ın bu hamlesinin küresel ticaret savaşlarını yeniden alevlendirebileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle ABD'nin Çin ile ticaret savaşından sonra Avrupa ile yeni bir cephe açması, dünya ekonomisini olumsuz etkileyebilir. Dünya Ticaret Örgütü'nün (DTÖ) de bu tür tek taraflı vergi artışlarını onaylaması beklenmiyor, ancak ABD'nin DTÖ kararlarına uymayacağı sinyali daha önce de verilmişti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, doğrudan bu vergi savaşının tarafı olmasa da, küresel ticaret savaşlarının etkilerinden kaçınamayacaktır. ABD-Avrupa arasında yaşanacak bir ticaret gerilimi, küresel ekonomik durgunluğa yol açabilir ve Türkiye'nin ihracat pazarlarını daraltabilir. Ayrıca, Türkiye'nin de dijital hizmet vergisi uygulama planları bulunuyor; bu nedenle Ankara, ABD'nin bu tehdidinden etkilenebilir. Türkiye'nin, ABD ile ilişkilerinde bu konuyu dikkatle takip etmesi ve olası yaptırımlara karşı önlem alması gerekebilir.
