ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'ın yürüyüş yolunu onarmak için vergi mükelleflerinin parasından yaklaşık 700 bin dolar harcadı. İç bütçe belgelerine göre, bu kaynak ülke genelinde 900'den fazla projenin beklenen fonundan kesinti yapılarak sağlandı. Yellowstone ve Acadia gibi milli parklardaki kritik güvenlik iyileştirmeleri, Beyaz Saray'daki estetik düzenlemeye öncelik verilmesi nedeniyle ertelendi ya da tamamen iptal edildi. Bu durum, federal bütçe yönetiminde siyasi tercihlerin kamu yararının önüne geçtiği yönünde tartışmalara yol açtı.
Beyaz Saray'ın güzelleştirme projesi ve bütçe manevrası
İç belgelere göre, Trump yönetimi Beyaz Saray'ın güney çimenliğindeki yürüyüş yolunun onarımı için Milli Park Servisi (NPS) bütçesinden 696 bin 396 dolar aktardı. Proje, Nisan 2017'de tamamlandı. Aynı dönemde, NPS'nin genel bütçesi 10 milyon dolar kesilmişti. Bu kesintilerden en çok etkilenen projeler arasında Yellowstone Milli Parkı'ndaki termal bölge güvenlik yükseltmeleri (1 milyon dolar) ve Acadia Milli Parkı'ndaki taşkın kontrol sistemleri (500 bin dolar) yer alıyor.
Kongre'nin NPS'ye tahsis ettiği ödenekler, Trump yönetimi tarafından 'operasyonel ihtiyaçlar' gerekçesiyle yeniden dağıtıldı. Ancak Beyaz Saray'ın yürüyüş yolunun 'ulusal öncelik' olarak sınıflandırılması, eleştirilere neden oldu. Eski NPS yetkilileri, bu tür transferlerin alışılmadık olduğunu ve genellikle acil durumlar dışında yapılmadığını belirtti.
Ulusal parklar ve kamu çıkarı çatışması
ABD'de 61 milli park bulunuyor ve bunlar her yıl 300 milyondan fazla ziyaretçi ağırlıyor. NPS'nin bakım için birikmiş iş yükü 11 milyar doları aşmış durumda. Trump yönetiminin bu hamlesi, parkların güvenlik ve altyapı ihtiyaçlarının göz ardı edildiği algısını güçlendirdi. Yellowstone'daki termal alanlar, ziyaretçilerin güvenliği için acil bariyer ve uyarı sistemi gerektiriyordu. Acadia'daki taşkın kontrol projesi ise şiddetli yağışlarda yolların kapanmasını önlemek için hayati önem taşıyordu.
Demokrat milletvekilleri, konuyu soruşturma çağrısında bulundu. Beyaz Saray sözcüsü ise yürüyüş yolunun 'tarihi bir dönüm noktasının korunması' kapsamında onarıldığını savundu. Ancak belgeler, projenin maliyetinin Ulusal Parklar için ayrılan ödeneklerden karşılandığını doğruluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay, kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık ve önceliklendirme konusunda evrensel bir ders niteliği taşıyor. Türkiye'de de benzer şekilde, cumhurbaşkanlığı sarayı gibi prestij projelerinin bütçe tartışmalarına yol açtığı biliniyor. ABD'deki bu vaka, kamu fonlarının siyasi amaçlarla yeniden dağıtılmasının uluslararası alanda nasıl algılandığını göstermesi açısından önemli. Türk dış politikası açısından doğrudan bir yansıması olmasa da, kamu mali yönetimi ve hesap verebilirlik konularında benzer hassasiyetlerin bulunduğu hatırlatıcı bir örnek teşkil ediyor.
