ABD Başkanı Donald Trump, Apple Haritaları'nın Ontario Gölü'nü kendisi için 'Lake America' (America Gölü) olarak güncellediğini iddia etti. Trump, yaptığı açıklamada bu değişikliğin 'tam, onaylanmış ve bağlayıcı' olduğunu belirtti. Google Haritalar'ın da ABD'li kullanıcılar için gölün adını değiştirdiği bildiriliyor. Bu hamle, Trump'ın resmi görevine başlamasının ardından coğrafi adlandırmalarla ilgili başlattığı tartışmaların yeni bir parçası olarak görülüyor.
Trump'ın Açıklamaları ve Arka Planı
Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, Apple Haritaları'nın Kanada sınırında yer alan Ontario Gölü'nün adını 'America Gölü' olarak değiştirdiğini öne sürdü. 'Apple Haritaları artık Ontario Gölü'nü America Gölü olarak gösteriyor. Bu tamamen onaylanmış ve bağlayıcıdır. Google da aynı şeyi yaptı. Harika bir iş çıkardınız!' ifadelerini kullandı. Ancak yapılan incelemelerde, Apple Haritaları'nda Türkiye'den bakıldığında gölün hâlâ 'Ontario Gölü' olarak göründüğü, ABD'de ise bazı kullanıcıların 'America Gölü' ibaresiyle karşılaştığı bildirildi.
Bu gelişme, Trump'ın geçtiğimiz günlerde Meksika Körfezi'nin adını 'Amerika Körfezi' olarak değiştirme kararının ardından geldi. ABD İçişleri Bakanlığı'nın onayıyla resmiyete dökülen bu ad değişikliği, hem iç kamuoyunda hem de uluslararası alanda tartışmalara yol açmıştı. Trump yönetimi, benzer bir uygulamayı Ontario Gölü için de hayata geçirmeye çalışıyor. Ancak uzmanlar, bir ülkenin tek taraflı olarak uluslararası sularda veya sınır aşan doğal oluşumlarda ad değişikliği yapmasının hukuki geçerliliğinin olmadığını vurguluyor.
Bölge, ABD ile Kanada arasında paylaşılan Büyük Göller sisteminin bir parçası. Ontario Gölü, iki ülke arasındaki sınırın bir bölümünü oluşturuyor. Bu nedenle adlandırma yetkisi de iki ülkenin ortak kararına bağlı. Kanada hükümeti henüz konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmış değil; ancak Ottawa'nın bu tek taraflı ad değişikliğine sıcak bakmayacağı tahmin ediliyor.
Teknoloji Şirketlerinin Tutumu
Apple ve Google'ın harita uygulamalarında yaptığı bu güncelleme, teknoloji şirketlerinin siyasi baskılara ne kadar duyarlı olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Trump yönetiminin resmi coğrafi adlar veritabanını güncellemesi, özel şirketlerin de bu değişikliği uygulamalarına yansıtmasını teşvik ediyor. Google, geçtiğimiz hafta Meksika Körfezi'ni ABD'li kullanıcılar için 'America Körfezi' olarak güncellemiş, diğer ülkelerde ise eski adın korunduğu görülmüştü. Apple'ın da benzer bir kullanıcı bazlı güncelleme yaptığı, ancak Türkiye gibi ülkelerde hâlâ orijinal adın kullanıldığı tespit edildi.
ABD'de coğrafi adlandırma yetkisi İçişleri Bakanlığı bünyesindeki ABD Coğrafi Adlar Kurulu'na ait. Kurul, federal hükümetin resmi belgelerinde kullanılacak adları belirliyor. Trump'ın imzaladığı kararname ile bu kurulun 'Amerika Körfezi' kararı, harita şirketlerine de örnek teşkil etmişti. Uzmanlar, bu tür ad değişikliklerinin sembolik bir anlam taşıdığını ancak uluslararası hukukta karşılığı olmadığını; zira uluslararası mercilerin (örneğin Birleşmiş Milletler) tek bir ülkenin kararına göre hareket etmediğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın coğrafi ad değişiklikleri, Türkiye'nin Ege Denizi'ndeki adalar ve Kıbrıs gibi konulardaki hassasiyetini akla getiriyor. Uluslararası hukukta ve diplomaside, tek taraflı adlandırma girişimlerinin genellikle kabul görmediği ve bölgesel gerilimleri artırabileceği biliniyor. Türkiye, kendi deniz yetki alanlarında ve uluslararası sularda bu tür uygulamalara karşı sık sık uyarılarda bulunuyor. Bu gelişme, güçlü devletlerin harita şirketleri üzerinden kamuoyu oluşturma çabalarına örnek olarak değerlendirilebilir. Türkiye'nin, uluslararası hukuka saygı ilkesi çerçevesinde bu tür tek taraflı girişimlere karşı çıkması beklenir; ancak Ankara'nın bu konuya doğrudan bir müdahalesi bulunmuyor.
