ABD Başkanı Donald Trump, NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne katılmak üzere Ankara'ya ayak bastı. Ziyaretin en kritik başlığı, son haftalarda tırmanan İran gerilimi ve olası bir savaş senaryosu. Trump'ın gündemindeki ilk madde, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yapacağı görüşme. Bloomberg muhabiri Annmarie Hordern'in aktardığına göre, iki liderin zirve marjında bir araya gelmesi bekleniyor. Görüşmede İran'a yönelik yaptırımlar, olası askeri müdahale ve bunun bölgesel etkileri masaya yatırılacak. Trump yönetimi, Tahran'ı nükleer faaliyetleri ve bölgedeki vekil güçler nedeniyle sıkıştırmaya devam ederken, Türkiye ise komşusu İran ile ekonomik ve siyasi ilişkilerini dengelemeye çalışıyor.
NATO Zirvesi ve İkili Görüşmenin Perde Arkası
Ankara'da düzenlenen NATO zirvesi, ittifakın 70. kuruluş yıldönümüne denk geliyor. Zirveye katılan 29 ülkenin liderleri, savunma harcamaları, terörle mücadele ve Rusya tehdidi gibi klasik başlıkların yanı sıra, İran kriziyle de meşgul. Trump'ın Erdoğan ile görüşmesi, zirve öncesi en önemli ikili temas olarak öne çıkıyor. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, görüşmede "Ortadoğu'daki istikrar ve güvenlik konularının ele alınacağı" belirtildi. Ancak kaynaklar, asıl gündemin İran'a yönelik olası bir askeri operasyon olduğunu vurguluyor. ABD, geçtiğimiz haftalarda Körfez'e uçak gemisi ve bombardıman uçakları göndererek Tahran'a gözdağı vermişti. Türkiye ise hem İran'la sınır komşusu olması hem de bölgedeki enerji hatlarının güvenliği açısından kritik bir konumda. Erdoğan yönetimi, ABD'nin İran'a yönelik aşırı baskısının bölgeyi ateşe atacağı uyarısında bulunuyor. Öte yandan Türkiye, İran yaptırımlarına rağmen Tahran'la ticari ilişkilerini sürdürme çabasında. Bu durum, Washington ile Ankara arasında yeni bir gerilim konusu olabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut: İran Savaşı Türkiye'yi Nasıl Etkiler?
ABD ile İran arasında olası bir savaş, tüm Ortadoğu'yu derinden sarsacak bir gelişme. Türkiye, İran'ın kuzeybatı komşusu olarak hem mülteci akını hem de enerji arzı kesintisi riskiyle karşı karşıya. Ayrıca İran'ın vekil güçlerinin Türkiye'nin güney sınırındaki PKK/YPG unsurlarıyla olası işbirliği, Ankara için güvenlik tehdidi oluşturuyor. Ekonomik olarak ise İran'a yönelik yaptırımlar Türkiye'nin doğalgaz ve petrol ithalatını etkileyebilir. Türkiye, doğalgazının yaklaşık yüzde 20'sini İran'dan karşılıyor. Olası bir savaşta bu hattın kesilmesi, enerji krizine yol açabilir. Diğer yandan ABD'nin İran'ı vurması, bölgedeki Şii milis gruplarını harekete geçirebilir ve bu da Irak, Suriye ve Lübnan'da yeni çatışmaları tetikleyebilir. Türkiye, tüm bu senaryoları masada tutarak hem NATO müttefiki ABD'yle ilişkilerini hem de İran'la sınır komşusu olmanın getirdiği hassasiyetleri dengelemek zorunda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın Ankara ziyareti, Türkiye-ABD ilişkilerinde bir dönüm noktası olabilir. İran konusu, iki ülke arasında S-400 ve Suriye gibi başlıklardan sonra yeni bir kriz alanı yaratma potansiyeli taşıyor. Türkiye, İran'la savaşı engellemek için arabuluculuk yapmak isterken, ABD'nin sert tutumu Ankara'yı zor durumda bırakıyor. Ekonomik olarak İran yaptırımlarına uymayan Türkiye'nin yeni yaptırımlarla karşılaşması mümkün. Güvenlik boyutunda ise İran'ın vekil güçlerinin Türkiye'nin güney sınırındaki varlığı, Ankara'nın endişelerini artırıyor. Bu görüşme, Türkiye'nin bölgesel bir krizi yönetme becerisini ve ABD'yle stratejik dengelerini test edecek.
