ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Alaska'daki federal arazilerde ayı avcılarının ayıları domuz yağlı donut, pastırma ve benzeri yiyeceklerle cezbetmesine olanak tanıyan yeni bir kuralı yürürlüğe koydu. Ulusal Park Servisi tarafından duyurulan düzenleme, daha önce yasak olan yemleme yöntemlerini yasal hale getiriyor. Hayvan hakları örgütleri kararı 'barbarca' ve 'etik dışı' olarak değerlendirerek tepki gösterdi.
Yeni kuralın arka planı ve kapsamı
Yeni kural, Alaska'daki federal koruma alanlarında (örneğin Ulusal Yaban Hayatı Sığınakları) ayı avcılığını düzenleyen mevzuatta değişiklik yapıyor. Daha önce ayıların yiyecek kullanılarak cezbedilmesi yasakken, artık avcılar domuz yağıyla kaplanmış donutlar, pastırma ve benzeri yüksek kalorili gıdaları kullanarak ayıları avlanma noktalarına çekebilecek. Yetkililer, bu yöntemin 'geleneksel avcılık uygulamaları' olduğunu ve yerel halkın geçim kaynaklarını korumayı amaçladığını savunuyor. Ancak düzenlemenin, ayı popülasyonları üzerindeki etkisi ve hayvan refahı açısından ciddi endişeler yaratması bekleniyor.
Karar, Trump yönetiminin çevre ve yaban hayatı koruma politikalarında attığı son adım olarak görülüyor. Son yıllarda Alaska'da petrol sondajı, madencilik ve avcılık faaliyetlerine yönelik kısıtlamaların gevşetilmesi, çevre örgütlerinin sert eleştirilerine yol açmıştı. Bu yeni kural da, yaban hayatı koruma savunucuları ile avcılık yanlıları arasındaki gerilimi artırabilir.
Hayvan hakları savunucularından sert tepki
Hayvan hakları örgütleri, kararı 'barbarca' olarak nitelendirdi. Açıklamalarda, ayıların domuz yağı ve donut gibi işlenmiş gıdalara alıştırılmasının onların doğal beslenme düzenini bozacağı, insanlara bağımlı hale gelmelerine ve potansiyel olarak saldırganlaşmalarına yol açabileceği vurgulandı. Ayrıca, bu tür yemleme yöntemlerinin avcılık etiğine aykırı olduğu ve hayvanların acı çekmesine neden olabileceği belirtildi. Ulusal Yaban Hayatı Federasyonu sözcüsü, 'Bu karar, yaban hayatı yönetimini bilimsel gerçeklerden uzaklaştırıyor ve ayıları birer av malzemesi olarak görmeye teşvik ediyor' dedi.
Bazı yerel avcılık grupları ise kararı savunuyor. Alaska Avcılık Derneği başkanı, 'Bu yöntem on yıllardır kullanılıyor ve ayı popülasyonunu kontrol altında tutmak için etkili bir araç. Ayrıca yerel halkın geçim kaynağı olan avcılığı destekliyor' ifadelerini kullandı. Ancak uzmanlar, yemlemenin ayıların davranışlarını değiştirerek insan-ayı çatışmalarını artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Alaska, dünyanın en büyük boz ayı ve kutup ayısı popülasyonlarına ev sahipliği yapıyor. Bu tür düzenlemeler, yalnızca ABD içinde değil, küresel yaban hayatı koruma çabaları açısından da önem taşıyor. Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN), ayı türlerinin korunması için sürdürülebilir avcılık ilkelerinin benimsenmesi gerektiğini vurguluyor. Trump yönetiminin bu kararı, diğer ülkelerdeki benzer uygulamalara da örnek teşkil edebilir ve yaban hayatı yönetimi politikalarında tartışmaları alevlendirebilir.
Ayrıca, iklim değişikliği nedeniyle ayıların yaşam alanlarının daralması ve besin kaynaklarının azalması, bu tür yemleme yöntemlerinin etkilerini daha da kritik hale getiriyor. Bilim insanları, ayıların insan gıdalarına yönelmesinin, bağımlılık ve davranış bozukluklarına yol açabileceğini belirtiyor. Bu durum, hem ekosistem dengesi hem de insan güvenliği için risk oluşturuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump yönetiminin Alaska'da ayı avına yönelik yemleme yasağını kaldırması, doğrudan Türkiye'yi etkileyen bir gelişme olmasa da, küresel yaban hayatı koruma politikaları ve çevre etiği açısından önemli bir dönüm noktası. Türkiye, son yıllarda ayı popülasyonlarının korunması ve insan-ayı çatışmalarının önlenmesi konusunda çeşitli projeler yürütüyor. Bu karar, Türkiye'nin yaban hayatı yönetimi politikalarına ilişkin uluslararası standartları gözden geçirmesi ve avcılık uygulamalarında etik ilkeleri daha sıkı denetlemesi gerektiğini hatırlatıyor. Ayrıca, ABD'nin çevre politikalarındaki bu tür geri adımlar, küresel iklim ve biyoçeşitlilik müzakerelerinde Türkiye'nin pozisyonunu etkileyebilir.
