ABD merkezli düşünce kuruluşu Pew Research Center tarafından 36 ülkede on binlerce kişiyle yapılan kapsamlı bir anket, uluslararası kamuoyunun Donald Trump liderliğindeki ABD'ye olan güveninin ciddi şekilde sarsıldığını ortaya koydu. Anket sonuçlarına göre, ülkelerin büyük çoğunluğu Trump'ın yeniden başkan seçilmesi halinde ABD'nin dünya sahnesinde daha öngörülemez ve güvenilmez bir aktör haline geleceğini düşünüyor. Özellikle Avrupa, Asya ve Latin Amerika'daki müttefik ülkelerde, Trump'ın ikinci dönemine yönelik endişeler belirgin şekilde artmış durumda.
Anketin Çarpıcı Sonuçları
Pew Araştırma Merkezi'nin 2024 yılı içinde gerçekleştirdiği bu geniş çaplı anket, 36 farklı ülkeden 40 bini aşkın katılımcının görüşlerini yansıtıyor. Katılımcıların yüzde 65'i, Trump'ın başkanlığının ABD'nin uluslararası itibarını zedelediğini ifade ederken, yüzde 72'si ise ABD'nin küresel liderlik rolünü yerine getirme konusunda Trump'a güvenmediğini belirtti. En dikkat çekici bulgulardan biri, geleneksel olarak ABD ile yakın müttefiklik ilişkisi içinde olan ülkelerde bile güven erozyonunun yaşanması oldu. Almanya, Fransa, Güney Kore ve Japonya gibi ülkelerde, katılımcıların üçte ikisinden fazlası Trump'ın ikinci döneminde ABD'nin kendi çıkarlarına hizmet edecek kararlar alacağını ve müttefiklerine daha az önem vereceğini düşünüyor.
Anket ayrıca Trump'ın ticaret politikaları, özellikle Çin'e yönelik gümrük tarifeleri ve NATO'ya yönelik eleştirilerinin, uluslararası kamuoyunda ABD'ye olan güveni daha da azalttığını gösteriyor. Katılımcıların yüzde 58'i, Trump'ın ticaret savaşlarının küresel ekonomik istikrarı tehdit ettiğini düşünüyor. NATO'nun geleceği konusunda ise Avrupalı katılımcıların yüzde 70'i, Trump'ın ittifaka bağlılığının zayıflayacağından endişe duyuyor. Özellikle Doğu Avrupa ülkelerinde bu endişenin daha yüksek olduğu görülüyor. Ankete katılan Polonyalıların yüzde 80'i, Romanyalıların yüzde 75'i, Trump döneminde ABD'nin güvenlik garantilerinin sorgulanabilir hale geleceğini belirtti.
Küresel Yankılar ve Bölgesel Etkiler
Pew anketi, Trump'ın ikinci döneminin sadece ABD'nin müttefikleriyle ilişkilerini değil, aynı zamanda küresel güç dengelerini de derinden etkileyebileceğini ortaya koyuyor. Ankete göre, Çin ve Rusya gibi rakip ülkelerde bile ABD'ye duyulan güvensizlik belirgin. Çinli katılımcıların yüzde 60'ı, Trump yönetiminin ABD-Çin ilişkilerini daha da kötüleştireceğini düşünüyor. Rusya'da ise bu oran yüzde 68. Bu durum, Pekin ve Moskova'nın Trump döneminde daha proaktif bir dış politika izlemesine yol açabilir. Öte yandan, anket sonuçları Trump'ın ikinci döneminde ABD'nin Orta Doğu'daki politikalarının da sorgulanır hale geldiğini gösteriyor. İsrail dışındaki Orta Doğu ülkelerinde, katılımcıların yüzde 74'ü Trump'ın bölgede istikrarı sağlama konusunda yetersiz kalacağını düşünüyor. Özellikle İran nükleer anlaşması ve Filistin meselesi gibi kritik konularda Washington'un tavrının belirsizliği endişe yaratıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu anket sonuçları, Türkiye açısından önemli çıkarımlar barındırıyor. Türkiye, NATO müttefiki olmasına rağmen son yıllarda ABD ile inişli çıkışlı bir ilişkiye sahip. Trump'ın ilk döneminde bazı alanlarda (Suriye, S-400) yaşanan krizler, ikinci bir Trump döneminde daha da derinleşebilir. Anketin ortaya koyduğu gibi, ABD'nin güvenilirliğindeki erozyon, Türkiye gibi bölgesel aktörlerin alternatif stratejik arayışlarını hızlandırabilir. Özellikle ABD'nin Doğu Akdeniz, Suriye ve Irak politikalarında öngörülemez hale gelmesi, Türkiye'nin kendi güvenlik çıkarlarını daha bağımsız bir şekilde savunmasına yol açabilir. Aynı zamanda, Rusya ve Çin gibi ülkelerle ilişkilerin derinleşmesi ihtimali artabilir. Dolayısıyla, bu anket bulguları Ankara'nın Washington'la ilişkilerinde çok yönlü bir denge politikası izlemesinin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gösteriyor.
