ABD Başkanı Donald Trump, 14 Haziran'da 80'inci yaş gününü kutlayacak. Ancak hem iç siyasette hem de dış politikada yaşadığı aksilikler, Beyaz Saray'daki gücünün sınırlarını açıkça ortaya koyuyor. Trump'ın danışmanlarına, seleflerinin başına gelen 'lame duck' (süresi dolan başkan) statüsüne düşmekten kaçınmak istediğini söylediği aktarılırken, son haftalardaki gelişmeler bu hedefin giderek zorlaştığını gösteriyor.
Artan iç cephe muhalefeti ve yasal süreçler
Trump, Florida'da bulunan Mar-a-Lago malikanesinde yaş gününü kutlamaya hazırlanırken, bir yandan da kendisine yönelik yasal süreçlerle boğuşuyor. Georgia eyaletindeki seçim manipülasyonu soruşturması, federal belgelerin gizli dosyalarla ilgili davası ve New York'taki sus payı skandalı, Trump'ın başkanlık sonrası dönemini hukuken sıkıştırıyor. Özellikle Georgia'daki davada, eski başkanın sandık görevlilerine baskı yaptığına dair kayıtların yayınlanması, kamuoyunda tepki çekmişti. Trump'ın kendisini 'politik hedef' olarak nitelendirmesine rağmen, yargı süreçlerinin başkanlık kampanyasının üzerinde giderek daha büyük bir gölge oluşturduğu belirtiliyor. Anketler, Cumhuriyetçi seçmenlerin bile bir kısmının bu davaların soruşturulması gerektiğini düşündüğünü ortaya koyuyor.
İç politikadaki bu sıkıntılar, Trump'ın Kongre'deki etkisini de zayıflatıyor. Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçi çoğunluk olmasına rağmen, Trump'ın desteklediği bazı adaylar, özellikle kritik eyaletlerdeki ara seçimlerde beklenen başarıyı yakalayamadı. Parti içindeki muhafazakâr kanat, Trump'ın sadakat testlerine karşı çıkarak kendi gündemlerini öne çıkarmaya başladı. Göçmenlik politikası ve hükümet harcamaları konusundaki açmazlar, Trump'ın yasama üzerindeki kontrolünü sorgulatıyor.
Dış politikadaki hayal kırıklıkları
Trump'ın dış politikada da önemli gerilemeler yaşadığı görülüyor. Ukrayna-Rusya savaşını hızlıca sona erdirme vaadi, tarafların kalıcı bir anlaşmaya yanaşmaması nedeniyle gerçekleşemedi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile yapılan görüşmelerden henüz somut bir barış planı çıkmazken, Avrupalı müttefikler Trump'ın Rusya'ya karşı yumuşak tavrından rahatsız. Bunun yanı sıra, Trump'ın Çin'e yönelik gümrük tarifeleri, Amerikalı tüketicilere maliyet olarak dönerken, Çin'in alternatif tedarik zincirleri kurmasını hızlandırdı. Ticaret savaşının etkileri, ABD tarım sektöründe ve teknoloji devlerinde hissediliyor. Trump'ın Orta Doğu'da İbrahim Anlaşmaları ile yakaladığı ivme de, İsrail-Filistin çatışmasının tırmanmasıyla birlikte sekteye uğramış durumda.
Trump yönetiminin son yılına yaklaşırken, uluslararası toplumdaki algı da değişiyor. Birçok ülke, Trump sonrası döneme hazırlık yaparak, ABD'nin verdiği taahhütlerin geçici olabileceği hesabına dayalı politikalar geliştiriyor. Bu durum, özellikle NATO müttefikleri arasında güven bunalımına yol açıyor. Trump'ın, Almanya ve Fransa gibi ortaklarla yaşadığı gerilimler, transatlantik ilişkileri zedeliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın güç kaybı, Türkiye-ABD ilişkilerinde belirsizliği artırıyor. Özellikle F-16 ve F-35 konularındaki anlaşmazlıklar, Trump yönetiminin Kongre'deki baskılara karşı koyma kabiliyetinin azalmasıyla daha da çetrefilli hale gelebilir. S-400 krizi, Trump'ın kişisel olarak Erdoğan ile kurduğu ilişki sayesinde yönetilebilmişti; ancak zayıflayan bir başkan, Kongre'nin yaptırım taleplerine daha kolay boyun eğebilir. Diğer yandan, Trump'ın Suriye'den çekilme kararı ve PKK/YPG'ye yönelik tutumu, Türkiye'nin güvenlik endişelerini gidermeye yönelik fırsatlar sunmuştu. Ancak Trump'ın ikinci dönem ihtimalinin belirsizleşmesi, bu kazanımların kalıcı olup olmayacağı sorusunu gündeme getiriyor. Bölgesel olarak, Trump'ın zayıflaması ABD'nin Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'daki angajmanını daha öngörülemez kılarken, Türkiye'nin bağımsız dış politika manevra alanını genişletme potansiyeli de taşıyor.
