Etiyopya'nın kuzeyindeki Tigray bölgesinde, Eritre sınırına yakın Adigrat kentinde yaşayanlar, Etiyopya güçlerinin son dönemde düzenlediği insansız hava aracı (İHA) saldırılarını dehşetle hatırlıyor. Bölge sakinlerinin anlattığına göre, saldırılar sivil yerleşim alanlarını vurdu ve aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu çok sayıda kişi hayatını kaybetti. Olaylar, Tigray Savaşı'nın sona ermesinden aylar sonra bile bölgede güvenliğin sağlanamadığını ve insani krizin derinleştiğini gözler önüne seriyor.
Saldırıların Arka Planı ve Tanık Anlatımları
Adigrat, Tigray'ın ikinci büyük kenti olarak biliniyor ve Eritre sınırına yakın stratejik konumu nedeniyle savaş boyunca yoğun çatışmalara sahne oldu. Kasım 2020'de başlayan ve iki yıl süren Tigray Savaşı'nda Etiyopya federal güçleri ile Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Savaş, 2022'nin Kasım ayında Pretoria Anlaşması ile sona erdi ancak bölgede istikrar tam olarak sağlanamadı.
Adigrat sakinleri, insansız hava araçlarının özellikle geceleri alçak irtifada uçtuğunu ve ardından patlama sesleriyle sarsıldıklarını belirtiyor. Görgü tanıkları, saldırıların pazar yerleri, okullar ve hastaneler gibi sivil altyapıyı hedef aldığını iddia ediyor. Ancak Etiyopya hükümeti, saldırıların TPLF'nin yeniden örgütlenmesini engellemeye yönelik olduğunu ve sivil kayıpları kabul etmediğini açıklıyor. Bölgede iletişim ağlarının kısıtlı olması nedeniyle bağımsız doğrulama yapılamıyor.
Uluslararası insan hakları örgütleri, Tigray'de sivil hedeflere yönelik saldırıları kınayarak bağımsız soruşturma çağrısında bulundu. Birleşmiş Milletler ve Afrika Birliği, taraflara itidal çağrısı yaparken, insani yardımların bölgeye ulaştırılmasında zorluklar yaşanıyor. Adigrat'ta yaşayanlar, saldırılar nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kaldıklarını ve temel ihtiyaçlara erişimde büyük sıkıntı çektiklerini anlatıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Tigray'deki İHA saldırıları, Afrika Boynuzu'ndaki güç dengelerini yeniden şekillendiriyor. Etiyopya, son yıllarda Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden satın aldığı insansız hava araçlarıyla askeri kapasitesini güçlendirdi. Bu durum, bölgedeki diğer ülkelerle ilişkilerde gerilimlere yol açıyor. Eritre, Tigray savaşı sırasında Etiyopya'yı desteklemişti ancak son dönemde ilişkilerde soğuma yaşanıyor.
Uluslararası toplum, Etiyopya'daki insani kriz ve insan hakları ihlalleri konusunda baskıyı artırıyor. ABD ve Avrupa Birliği, Tigray'deki saldırılardan duydukları endişeyi dile getirerek, taraflara barış anlaşmasına uyma çağrısı yaptı. Ancak bölgede kalıcı barışın sağlanması için daha fazla çabaya ihtiyaç var. İHA saldırıları, savaşın yaralarının sarılmasını zorlaştırıyor ve halkın güvenini sarsıyor.
Tigray Sorunu, Afrika Boynuzu'nda istikrarın sağlanması için kritik önem taşıyor. Bölgedeki çatışmalar, komşu ülkelere de sıçrayarak bölgesel güvenliği tehdit ediyor. İnsani yardım kuruluşları, Adigrat ve çevresinde artan ihtiyaçlara dikkat çekerek, uluslararası toplumun daha fazla destek vermesi gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Etiyopya ile son yıllarda savunma sanayii alanında önemli işbirliklerine imza attı. Etiyopya ordusuna satılan Türk yapımı İHA'lar, Tigray Savaşı'nda kullanıldı. Bu durum, Türkiye'nin bölgedeki etkisini artırırken, aynı zamanda insan hakları ihlalleri konusunda eleştirilere yol açabilir. Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki dengeleri gözeterek, barış ve istikrarın sağlanması için diplomatik çaba göstermesi önem taşıyor. Ayrıca, bölgedeki istikrarsızlık, Türkiye'nin Afrika'daki ekonomik ve ticari çıkarlarını da etkileyebilir. Türk dış politikası açısından, Etiyopya ile ilişkilerin insani boyutları göz önünde bulundurularak yönetilmesi gerekiyor.
