ABD Senatosu Çoğunluk Lideri John Thune (R-S.D.), Başkan Donald Trump ve Senato muhafazakarları, haftalardır Cumhuriyetçileri bölen bütçe ve SAVE America Act krizini çözmek için Cuma gecesi bir anlaşmaya vardı. Anlaşma uyarınca, bütçe kararı üzerindeki oylama ertelenirken, yasa tasarısının büyük bölümünün görüşmeleri Ağustos tatiline kadar ertelendi. Bu gelişme, Kongre'deki tıkanıklığı gidererek parti içi uzlaşıyı sağladı.
Anlaşmanın Arka Planı
Haftalardır süren görüşmeler, Cumhuriyetçi Senatörler arasında derin bir bölünmeye yol açmıştı. Bir grup muhafazakar senatör, bütçe kararı ve SAVE America Act'in derhal oylanmasını savunurken; ılımlılar, sürecin aceleye getirilmemesi gerektiğini düşünüyordu. Başkan Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımlarla muhafazakarların taleplerini desteklerken, Thune'u da anlaşma sağlaması konusunda zorluyordu.
Cuma gecesi saatlerce süren müzakere maratonunun ardından taraflar, uzlaşıya vardı. Anlaşma metnine göre, bütçe kararı tasarısı üzerindeki oylama ertelenecek; SAVE America Act'in göçmenlik ve yurtseverlik eğitimi başlıkları dahil büyük bölümü ise Ağustos ayındaki ara tatil sonrasına bırakılacak. Yasanın sınır güvenliği ile ilgili bazı hükümleri ise derhal ele alınabilecek.
Thune, anlaşmanın ardından yaptığı açıklamada, "Partimizin birlik içinde hareket etmesi kritik önem taşıyor. Bu anlaşma, hem bütçe sürecini ilerletmemize hem de senatörlerin önceliklerini değerlendirmemize olanak tanıyacak" dedi. Muhafazakar senatörlerden Ron Johnson ise, "Amacımız, Amerikan halkının çıkarlarını korumak ve yasa tasarısında taviz vermeden ilerlemekti. Ulaşılan uzlaşı, bu hedefe uygun" ifadelerini kullandı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu anlaşma, ABD federal hükümetinin kapanmasını önleyerek küresel piyasalarda istikrarın korunmasına da katkı sağlayacak. ABD'de bütçe krizi, dünya ekonomisinin en büyük aktörlerinden biri olan ülkenin mali politikalarındaki belirsizliği artırarak küresel yatırımcıları tedirgin edebiliyor. Senato'nun uzlaşması, mali piyasalarda rahatlama yaratırken, yatırımcıların risk iştahını da olumlu etkileyebilir.
Öte yandan, SAVE America Act gibi göçmenlik ve kimlik politikaları içeren yasaların ertelenmesi, uluslararası kamuoyunda da yakından takip ediliyor. ABD'nin göçmenlik politikaları, özellikle Latin Amerika ülkelerini yakından ilgilendirirken; yasanın bazı hükümlerinin ertelenmesi, bu ülkelerle diplomatik gerilimlerin azalmasına yol açabilir. Uzmanlar, anlaşmanın ABD iç siyasetindeki kutuplaşmayı tamamen bitirmese de en azından şimdilik bir nefes alma alanı sağladığını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bütçe sürecinin istikrara kavuşması, küresel ekonomik istikrar açısından önem taşıyor. Türkiye, ABD ile ticaret hacmi ve NATO müttefikliği bağlamında yakın ilişki içinde. Federal hükümetin kapanmasının önlenmesi, dünya genelinde finansal dalgalanmaları azaltarak gelişmekte olan piyasaları olumlu etkileyebilir. Ayrıca, göçmenlik yasasının ertelenmesi, Türk vatandaşlarının ABD vize süreçlerini etkileyebilecek potansiyel düzenlemelerin ötelenmesi anlamına gelebilir. Ancak uzun vadede SAVE America Act'in yeniden gündeme gelmesi halinde, uluslararası öğrenci ve çalışma vizeleri üzerindeki etkileri Türkiye için de takip konusu olacaktır.
