ABD'de on yıllardır görülmeyen ve hayvanlarda ölümcül yaralara yol açan et yiyen parazit (screwworm) Teksas'ta yeniden ortaya çıktı. Federal ve eyalet yetkilileri, Güney Teksas'ta bir çiftlikte enfekte bir buzağı tespit edilmesinin ardından karantina ve tarama çalışmaları başlattı. ABD Tarım Bakanı Brooke Rollins, Perşembe günü yaptığı açıklamada, şu ana kadar başka enfeksiyon vakasına rastlanmadığını ancak önlemlerin sıkılaştırıldığını duyurdu.
Tarihi bir vaka: On yıllar sonra ilk kez
Et yiyen parazit, bilimsel adıyla Cochliomyia hominivorax, sıcak iklimlerde yaşayan ve açık yaralara yumurta bırakan bir sinek türüdür. Larvalar canlı dokuyla beslenir ve tedavi edilmezse hayvanın ölümüne yol açar. ABD'de bu parazit 1960'larda başarılı bir eradikasyon programıyla yok edilmişti. Ancak Orta ve Güney Amerika'da hâlâ görülüyor. Meksika sınırına yakın bölgelerde zaman zaman vakalar ortaya çıksa da, Teksas'taki bu vaka son yılların en ciddi tehdidi olarak değerlendiriliyor. Yetkililer, parazitin yayılmasını önlemek için bölgedeki tüm çiftliklerde tarama yapıyor ve hayvan hareketliliğini kısıtlıyor. Enfekte buzağının bulunduğu çiftlik karantinaya alınırken, çevredeki çiftliklerden örnekler alınıyor. ABD Tarım Bakanlığı, durumun ciddiyeti nedeniyle acil durum ilan etti ve Meksika ile koordinasyon başlattı.
Bölgesel ve küresel boyut: Sığır endüstrisi tehdit altında
Bu parazit, sığır başta olmak üzere koyun, keçi ve evcil hayvanlarda büyük kayıplara yol açabiliyor. ABD sığır eti endüstrisi yılda yaklaşık 60 milyar dolar değerinde ve Teksas bu üretimin önemli bir kısmını karşılıyor. Salgının yayılması halinde, hayvan ihracatında kısıtlamalar ve büyük ekonomik kayıplar bekleniyor. Meksika ile ortak sınır, parazitin yeniden girişini kolaylaştıran bir faktör olarak görülüyor. İklim değişikliğinin de etkisiyle, bu tür parazitlerin daha kuzey enlemlere yayılabileceği endişesi var. ABD, daha önce başarıyla uyguladığı steril sinek salımı yöntemini yeniden devreye sokmayı planlıyor. Bu yöntem, kısırlaştırılmış erkek sineklerin doğaya bırakılmasıyla üremenin engellenmesini hedefliyor. Ancak bu süreç aylar alabilir. Bölgedeki çiftçiler ise gergin bekleyişini sürdürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de et yiyen parazit (screwworm) henüz görülmemiş olsa da, iklim değişikliği ve artan uluslararası hayvan ticareti nedeniyle bu tür hastalıkların sınır aşan risk oluşturduğu unutulmamalıdır. Türkiye, hayvan sağlığı ve gıda güvenliği açısından AB ve Orta Doğu pazarlarına entegre bir konumdadır. ABD'deki bu vaka, Türkiye'nin hayvan ithalatında karantina önlemlerini gözden geçirmesine ve biyogüvenlik protokollerini güçlendirmesine işaret ediyor. Ayrıca, küresel sığır eti fiyatlarında olası bir artış, Türkiye'nin et ithalat maliyetlerini etkileyebilir.
