Rusya Başbakanı Mihail Mişustin, Hindistan'ın Rusya'nın en büyük dış ticaret ortakları arasında yer aldığını açıkladı. 2024-25 mali yılında iki ülke arasındaki ticaret hacmi, yaklaşık 68,7 milyar dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Bu rakam, 2021 yılındaki yaklaşık 13 milyar dolara kıyasla neredeyse beş ila altı katlık bir artışı temsil ediyor. Mişustin, bu büyümenin stratejik ortaklığın gücünü yansıttığını belirtti.
Gelişmenin arka planı
Hindistan ile Rusya arasındaki ticari ilişkiler, özellikle Ukrayna savaşının ardından Batı yaptırımlarının Rusya'yı alternatif pazarlara yöneltmesiyle hız kazandı. Hindistan, Rus petrolünün en büyük alıcılarından biri haline gelirken, karşılığında tarım ürünleri, ilaç ve makine ihraç ediyor. İki ülke ayrıca savunma sanayisi, nükleer enerji ve uzay araştırmaları alanlarında da işbirliğini derinleştiriyor. Mişustin, Hindistan'ın Rusya'nın Asya'daki kilit ortaklarından biri olduğunu ve bu ivmenin korunacağını ifade etti.
Rusya'nın enerji ihracatı, ticaretteki büyümenin ana itici gücü oldu. Hindistan, Rus ham petrolünü rekor seviyelerde satın alarak rafinerilerinde işliyor ve bu sayede enerji maliyetlerini düşürüyor. Ayrıca, iki ülke arasında yerel para birimleriyle ticaretin teşviki için ortak bir ödeme sistemi üzerinde çalışılıyor. Bu adımlar, dolar bazlı işlemlerin azaltılmasına yönelik stratejinin bir parçası.
Bölgesel ve küresel boyut
Hindistan-Rusya ticaretindeki patlama, küresel jeopolitik dengeleri etkiliyor. Batı'nın Rusya'ya uyguladığı yaptırımlar, Moskova'nın Asya'ya yönelmesine neden olurken, Hindistan'ın bu süreçteki rolü tartışma konusu. Yeni Delhi, hem Batı ile ilişkilerini koruyor hem de Rusya ile stratejik bağlarını sürdürüyor. Bu denge politikası, Hindistan'a enerji güvenliği ve savunma tedarikinde avantaj sağlıyor. Öte yandan, Çin ve Pakistan gibi rakipler de bölgedeki güç dengesini yakından izliyor. Rusya'nın Hindistan ile artan ticareti, Şanghay İşbirliği Örgütü ve BRICS gibi platformlarda da işbirliğini pekiştiriyor.
Uzmanlar, bu ticari büyümenin devam etmesini bekliyor. Ancak lojistik zorluklar, sigorta sorunları ve ödeme mekanizmalarındaki aksaklıklar hâlâ önemli engeller. Her iki ülke de bu sorunları aşmak için alternatif deniz yolları ve yerel para birimi mutabakatları geliştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan-Rusya ticaretindeki patlama, Türkiye için de önemli mesajlar taşıyor. Ankara, Moskova ile ticaretini artırmak için benzer bir yol izliyor ancak Batı yaptırımlarına takılmamak için hassas bir denge kuruyor. Hindistan'ın başarısı, Türkiye'nin de Rusya ile ticaretinde enerji, tarım ve savunma gibi alanlarda potansiyel olduğunu gösteriyor. Ayrıca, Türkiye'nin Orta Koridor girişimi, Hindistan'ı Avrupa'ya bağlayacak bir alternatif rota olarak öne çıkıyor. Bu gelişme, Türkiye'nin Asya ile ticaretinde yeni fırsatlar yaratabilir. Ancak Hindistan'ın Rusya ile artan petrol ticareti, küresel petrol fiyatlarını etkileyerek Türkiye'nin enerji maliyetlerini de dolaylı olarak etkileyebilir.