Tayvan'da yayımlanan yeni bir kamuoyu araştırması, adanın sakinlerinin Çin Halk Cumhuriyeti'ne karşı olası bir askeri müdahale durumunda Japonya'dan yardım beklediğini gösteriyor. Tayvan Ulusal Chengchi Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen ankete göre, katılımcıların yaklaşık yüzde 56'sı Japonya'nın Tayvan'ı savunmak için askeri güç göndereceğine inanıyor. Bu oran, Amerika Birleşik Devletleri'ne duyulan güvenin (yüzde 45) oldukça üzerinde. Anket, Mart 2025'te 1,200 kişiyle yüz yüze görüşülerek yapıldı ve hata payı yüzde 2.8 olarak belirtildi.
Tarihsel Yakınlaşma ve Stratejik İşbirliği
Tayvan ile Japonya arasındaki bu güven ilişkisi, son yıllarda artan ekonomik ve kültürel bağlara dayanıyor. Japonya, Tayvan'ın en büyük ikinci ticaret ortağı konumunda ve iki ülke arasında resmi diplomatik ilişkiler olmamasına rağmen, Tokyo ve Taipei arasında gayriresmi temaslar yoğun. Japonya'nın Tayvan'a olan yakınlığı, 1895-1945 yılları arasındaki sömürge dönemine kadar uzanıyor; bu dönem, bazı Tayvanlılar için olumlu bir miras bırakmış durumda. Ayrıca, Japonya'nın 2022'de kabul ettiği Ulusal Güvenlik Stratejisi belgesinde Tayvan'ın güvenliğine vurgu yapılması, ada halkının beklentilerini artırmış olabilir. Ankete göre, Tayvanlıların yüzde 72'si Japonya'yı güvenilir bir ortak olarak görüyor.
Bölgesel Jeopolitik Dengeler ve Çin'in Tepkisi
Bu güven anketi, Çin'in Tayvan üzerindeki baskısını artırdığı bir dönemde yayımlandı. Çin, Tayvan'ı kendi toprağının ayrılmaz bir parçası olarak görüyor ve adaya yönelik herhangi bir askeri müdahalenin kendisine karşı bir eylem olarak algılanacağını sık sık dile getiriyor. Japonya Başbakanı Kişida Fumio, geçen yıl yaptığı bir açıklamada Tayvan'ın istikrarının bölgesel güvenlik için hayati olduğunu belirtmişti. Ancak Tokyo, resmi olarak tek Çin politikasını benimsiyor ve Tayvan'ın bağımsızlığını tanımıyor. Anket sonuçları, Japonya'nın bu ikilemi nasıl yöneteceği konusunda soru işaretleri yaratıyor. Analistler, Japonya'nın Tayvan'a doğrudan askeri yardım göndermesinin Çin ile sıcak bir çatışmayı tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Tayvan-Japonya arasındaki bu güven ilişkisi, Türkiye'nin Asya-Pasifik bölgesindeki dengelere olan ilgisini artırıyor. Türkiye, Çin ile ekonomik ilişkilerini geliştirirken, Tayvan ile de fiili ticari bağlarını sürdürüyor. Ankara'nın resmi olarak tek Çin politikasını desteklemesi, ancak Tayvan ile ticareti kesmemesi, benzer bir dengeyi yansıtıyor. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgedeki çıkar hesaplarında Japonya'nın artan rolünü dikkate alması gerektiğini gösteriyor. Ayrıca, Türkiye'nin savunma sanayii alanında Japonya ile potansiyel işbirliği fırsatları da bu bağlamda değerlendirilebilir.
