Tayland Kraliyet Ailesi'nin önde gelen üyelerinden Prenses Bajrakitiyabha, üç yıldır devam eden komadan uyanamayarak 47 yaşında hayatını kaybetti. Kraliyet ailesi tarafından yapılan açıklamaya göre prenses, Bangkok'taki Chulalongkorn Memorial Hastanesi'nde tedavi gördüğü hastanede 14 Aralık 2024 tarihinde vefat etti. Hukuk alanındaki çalışmaları ve kadın mahkumların rehabilitasyonuna yönelik projeleriyle tanınan Prenses Bajrakitiyabha, ülkenin en sevilen kraliyet mensuplarından biriydi.
Üç Yıllık Hastalık Süreci
Prenses Bajrakitiyabha, Aralık 2021'de Tayland'ın kuzeyindeki Nakhon Ratchasima eyaletinde bir askeri birlikte eğitim sırasında aniden rahatsızlanarak komaya girmişti. O tarihten bu yana hastanede tedavi gören prensesin durumu, kraliyet ailesinin yayınladığı nadir sağlık bültenleri dışında kamuoyuyla paylaşılmamıştı. Kral Vajiralongkorn'un en büyük kızı olan prensesin ölümü ülkede derin bir üzüntü yaratırken, birçok devlet dairesi ve okulda bayraklar yarıya indirildi.
Prenses Bajrakitiyabha, Cornell Üniversitesi'nde hukuk doktorası yapmış, Birleşmiş Milletler ve Tayland'da kadın hakları ve hukuk reformu konularında çalışmıştı. Özellikle cezaevlerindeki kadın mahkumların eğitimi ve topluma kazandırılması için yürüttüğü projelerle uluslararası takdir toplamıştı.
Taht Sırası ve Siyasi Etkileri
Prensesin ölümü, Tayland'da zaten hassas olan taht sırası tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Prens Bajrakitiyabha, Kral Vajiralongkorn'un en büyük çocuğu ve uzun süre tahtın en güçlü adayı olarak görülüyordu. Ancak Tayland yasaları kraliçelere tahta çıkma hakkı tanımadığı için prensesin tahta geçmesi mümkün değildi. Kralın ikinci eşinden olan oğlu Prens Dipangkorn Rasmijoti ise henüz 18 yaşında ve eğitimini yurt dışında sürdürüyor.
Tayland'da kraliyet ailesi siyasi tartışmaların odağı olmaya devam ederken, prensesin ölümü monarşi karşıtı gruplar ile kraliyetçiler arasındaki gerilimi de artırabilir. 2020 yılında patlak veren geniş çaplı protestolar, kraliyet ailesinin harcamalarına ve siyasi nüfuzuna yönelik eleştirilerle başlamış, rejime yakın mahkemelerce bastırılmıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Tayland Prensesi Bajrakitiyabha'nın ölümü, doğrudan Türkiye'yi ilgilendiren bir gelişme olmasa da, Tayland'daki monarşi krizinin siyasi istikrarsızlığa yol açması bölgesel dengeleri etkileyebilir. Güneydoğu Asya'nın stratejik ülkelerinden Tayland, Türkiye ile giderek artan ticari ilişkilere sahiptir. Ülkedeki iç siyasi belirsizlik, özellikle savunma sanayii ve turizm alanında iki ülke arasındaki işbirliğini kısa vadede olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Tayland'daki siyasi gelişmeler, Müslüman nüfusun yoğun olduğu güney bölgelerindeki ayrılıkçı hareketler ve Myanmar krizi bağlamında bölgesel güvenlik dinamikleri açısından da takip edilmelidir.
