17 Ağustos 1971 gecesi, Tayfun Rose'un şiddetli rüzgarları Hong Kong'un Lan-tao Adası açıklarında Hong Kong-Makao seferini yapan Fatshan adlı feribotu alabora etti. Kazada en az 88 kişi hayatını kaybetti, aralarında geminin kaptanı ve üst düzey İngiliz subaylarının da bulunduğu çok sayıda mürettebatın kayıp olduğu bildirildi. Dönemin South China Morning Post gazetesinin 18 Ağustos 1971 tarihli haberine göre, kurtarma ekipleri gece boyunca denizde kazazedeleri aradı, ancak şiddetli fırtına koşulları çalışmaları güçleştirdi.
Kazanın Ayrıntıları
Fatshan, Hong Kong ile Makao arasında düzenli sefer yapan yolcu ve yük gemisiydi. 8 metre yüksekliğindeki dalgaların devrilmesine neden olduğu feribot, gece yarısı civarında Lan-tao'nun güneybatısında alabora oldu. Gemideki yolcu sayısı tam olarak açıklanmazken, çoğunluğunun Makao'ya gitmekte olan Çinli yolcular olduğu belirtildi.
Kurtarma gemileri ve helikopterler olay yerine sevk edildi, ancak Tayfun Rose'un etkisiyle denizdeki çalışmalar sabaha kadar devam etti. İlk kurtarma ekipleri 51 kişiyi sağ olarak karaya çıkardı, ancak 88 ceset çıkarıldı. Kayıp sayısının 100'ü aşabileceğinden endişe edildi. Mürettebatın büyük bölümünün İngiliz ve Hong Konglu denizcilerden oluştuğu, kaptanın ise İngiliz olduğu öğrenildi.
Kaza, Hong Kong'un o dönemde İngiliz sömürgesi olduğu yıllarda meydana gelen en ölümcül deniz felaketlerinden biri olarak kayıtlara geçti. SCMP arşiv haberinde, "Kazazedeler için umut yok" başlığıyla verilen haberde, mürettebatın büyük bölümünün kayıp olduğu ve cesetlerin ancak günler sonra kıyıya vurduğu ifade edildi.
Felaketin Ardından
Hong Kong hükümeti, kazanın ardından soruşturma başlattı. Feribot şirketi Star Ferry, kazada ihmal olduğuna dair iddiaları reddetti. Ancak denizcilik uzmanları, geminin fırtına uyarılarına rağmen sefere çıktığını ve kaptanın rotasını değiştirmediğini öne sürdü. Bu, deniz güvenliği kurallarının gözden geçirilmesine yol açtı.
Benzer bir felaket, 1968'de Hong Kong'daki başka bir feribot kazasıydı; ancak Fatshan kazası, can kaybının yüksekliğiyle dikkat çekti. Uluslararası basın, fırtına sırasında feribot seferlerinin neden iptal edilmediğini sorguladı. Hong Kong, o dönemde artan nüfusu ve yoğun deniz trafiğiyle biliniyordu; bu tür kazaların önüne geçmek için yeni düzenlemeler getirildi.
Bölgesel ve Küresel Etki
Bu kaza, Asya-Pasifik'te deniz ulaşımının risklerini gözler önüne serdi. Tayfun Rose, bölgede etkili olan ve Hong Kong, Makao ve Çin kıyılarını vuran güçlü bir tropikal fırtınaydı. O dönemde meteoroloji tahminleri gelişmiş olmasına rağmen, feribot şirketlerinin kararları insan hayatını doğrudan etkileyebiliyordu. Küresel ölçekte, uluslararası denizcilik kurallarına olan güveni sarsmıştı.
Uzmanlar, benzer felaketlerin önlenmesi için teknelerin fırtına dayanıklılığı standartlarının yükseltilmesi ve kaptanlara daha fazla yetki verilmesi gerektiğine dikkat çekti. Hong Kong, daha sonra uydu tabanlı hava durumu takip sistemlerine yatırım yaptı ve feribot seferleri için zorunlu güvenlik prosedürleri uygulamaya başladı. Bu olay, deniz güvenliği tarihinde bir dönüm noktası olarak anılmaktadır.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu kaza, Türkiye'nin denizcilik tarihindeki benzer kayıplarla karşılaştırıldığında, uluslararası deniz güvenliği standartlarının önemini hatırlatmaktadır. Türkiye, çevresindeki denizlerde sık sık fırtına ve olumsuz hava koşullarıyla karşılaşan bir ülke olarak, yolcu gemileri ve feribot seferlerinde güvenlik önlemlerini artırma ihtiyacı duymaktadır. Ayrıca, bu tür afetlerin Türk turizm sektörüne olası etkileri göz önünde bulundurulduğunda, deniz ulaşımında uluslararası standartlara uyumun sürdürülmesi kritik önem taşımaktadır.
