Tayfun Mekkhala, Tayvan'ı vurarak adanın doğu ve güney bölgelerinde şiddetli sellere ve toprak kaymalarına neden oldu. Yetkililer, en az 5 kişinin hayatını kaybettiğini, 12 kişinin ise yaralandığını açıkladı. Tayfun, saatte 110 kilometreye varan rüzgar hızı ve metrekareye 500 milimetreyi aşan yağış miktarıyla son 10 yılın en şiddetli fırtınaları arasında yer alıyor. Hualien ve Taitung illeri başta olmak üzere birçok yerleşim yeri sular altında kalırken, ulaşım ağı felç oldu, elektrik ve su hizmetleri kesintiye uğradı.
Gelişmenin Arka Planı
Tayvan, her yıl haziran ve ekim ayları arasında ortalama 3 ila 4 tayfunla karşı karşıya kalıyor. Ancak Mekkhala, mevsim normallerinin üzerindeki yoğunluğu ve hızlı gelişimiyle dikkat çekti. Meteoroloji yetkilileri, fırtınanın 48 saat içinde tropikal fırtınadan Kategori 2 tayfuna dönüştüğünü belirtti. Ada genelinde 200 bin hanede elektrik kesintisi yaşanırken, Taipei'deki hükümet, acil durum fonundan 3 milyar yeni Tayvan doları (yaklaşık 100 milyon ABD doları) ayırdı. Tarım Bakanlığı, özellikle pirinç, meyve ve sebze ekim alanlarının ciddi zarar gördüğünü, ilk hesaplara göre tarımsal kaybın 1,5 milyar doları bulabileceğini duyurdu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Mekkhala, sadece Tayvan'da değil, komşu ülkelerde de etkili oldu. Filipinler'in kuzeyindeki Luzon Adası'nda şiddetli yağışlara yol açan fırtına, Çin'in Fujian eyaletinde de sele neden oldu. Tayvan Boğazı'ndaki ulaşım aksarken, bölgedeki gemi trafiği geçici olarak durduruldu. Küresel tedarik zincirleri açısından kritik öneme sahip Tayvan, yarı iletken üretiminin büyük bir kısmını elinde bulunduruyor. Yetkililer, Hsinchu Bilim Parkı'ndaki tesislerin kısa süreliğine durduğunu ancak üretimin yeniden başladığını açıkladı. Çip krizinin devam ettiği bir dönemde bu durum, uluslararası piyasalarda tedirginlik yarattı. İklim bilimciler, küresel ısınmanın tayfunların şiddetini artırdığına dikkat çekerek, bu tür olayların daha sık yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Tayvan'daki sel felaketi, Türkiye açısından doğrudan bir etki yaratmamakla birlikte, küresel tedarik zincirlerindeki kırılganlığı bir kez daha gündeme getirmiştir. Tayvan'ın yarı iletken üretimindeki aksama, dünya çapında elektronik ve otomotiv sektörlerini etkileyebilir. Türkiye, bu sektörlerde ithal girdilere bağımlı olduğundan, olası bir tedarik daralması yerli üretimi olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, iklim değişikliğine bağlı aşırı hava olaylarının artması, Türkiye'nin de benzer felaketlere karşı hazırlıklı olması gerektiğini hatırlatmaktadır. Türkiye, afet yönetimi ve altyapı dayanıklılığı konusunda Tayvan'dan çıkarılacak derslerden faydalanabilir.
