Hong Kong'da son on yılların en ölümcül yangını olarak kayıtlara geçen Tai Po bölgesindeki yangın faciasına ilişkin kamu soruşturmasında, toplu konut sitelerinde yapılan büyük ölçekli yenileme çalışmalarında yalnızca yanmaz malzemelerin kullanılmasının zorunlu kılınmasının gerçekçi olmadığı ve uzun süreli kullanım sonrası ortaya çıkan riskleri dikkate almadığı ifade edildi. Otuzun üzerinde can kaybına yol açan felaket, 2022 yılının Nisan ayında meydana gelmiş, yangının polifoam köpük levhalar ve diğer yanıcı malzemelerle kapatılmış pencerelerden hızla yayıldığı belirlenmişti.
Soruşturma süreci ve yangının arka planı
Hong Kong İtfaiye Müdürlüğü tarafından yürütülen soruşturmada, Tai Po'daki ikamet amaçlı binada çıkan yangının nedenleri ve yayılma hızı detaylı şekilde inceleniyor. Yangının başladığı dairede yapılan tadilat sırasında kullanılan polifoam levhaların alev alıcı özelliği ve bu levhaların pencerelere montaj şekli, yangının yayılmasında kilit faktörler olarak öne çıktı. Soruşturma komisyonuna ifade veren yangın güvenliği uzmanları, binalarda yangın riskini sıfıra indirmenin pratikte mümkün olmadığını, mevcut düzenlemelerin yeterliliğini sorguladı. Uzmanlar, özellikle eski binalarda yapılan yenileme çalışmalarında risk yönetiminin daha esnek ve kapsamlı olması gerektiğini vurguladı.
Yetkililer, yangının çıkış nedenini araştırırken, binada bulunan yangın merdivenlerinin ve alarm sistemlerinin durumunu da mercek altına aldı. Görgü tanıkları, yangın sırasında kaçış yollarının dumanla hızla dolduğunu ve birçok kişinin pencerelerden atlamak zorunda kaldığını aktardı. Soruşturma süreci boyunca, hem bina yönetimi hem de tadilatı yapan firma hakkında ihmal iddiaları gündeme geldi.
Bölgesel ve küresel boyut
Tai Po yangını, Asya genelinde hızla büyüyen kentlerde eskiyen altyapı ve artan yangın riskleri konusunda önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Hong Kong'da 1996 yılında 41 kişinin hayatını kaybettiği Garley Binası yangınından bu yana en büyük facia olan bu olay, bina yönetmeliklerinin ve yangın güvenliği standartlarının gözden geçirilmesini zorunlu kıldı. Çin ana karası ve diğer Asya ülkelerinde de benzer riskler bulunuyor. Uzmanlar, yoğun nüfuslu kentlerde yangın güvenliği düzenlemelerinin, özellikle ucuz ve kolay bulunan yapı malzemelerinin kullanımını sınırlaması gerektiğini belirtiyor. Soruşturma sonucunda çıkacak raporun, uluslararası standartlara da etki etmesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, özellikle büyükşehirlerde eski binaların yenilenmesi ve yangın güvenliği konusunda Türkiye için de önemli dersler barındırıyor. İstanbul gibi yoğun nüfuslu şehirlerde kentsel dönüşüm projeleri ve tadilat çalışmaları sırasında yangın risklerinin yeterince dikkate alınmaması, benzer facialara yol açabilir. Ayrıca, ucuz ve yanıcı malzemelerin kullanımının yaygın olduğu Türkiye'de, yönetmeliklerin caydırıcılığı ve denetim mekanizmalarının etkinliği sorgulanmalıdır. Bu olay, yangın güvenliğinin yalnızca malzeme seçimiyle sınırlı olmadığını, uzun vadeli risk yönetimini de kapsadığını göstermektedir. Türkiye'nin bu konuda mevzuatını güncellemesi ve uygulamaları sıkılaştırması hayati önem taşımaktadır.
