Tahran'da İran yönetimi, ABD eski Başkanı Donald Trump'a benzeyen bir kişinin hapishane hücresinde dans ettiği bir video yayınladı. İslam Cumhuriyeti'nin uzun süredir muhaliflerini küçük düşürmek ve mesajlarını iletmek için kullandığı billboardlara bir yenisi eklendi: Bu performans propagandası, şimdiye kadar görülen en sıra dışı örneklerden biri olarak değerlendiriliyor. Video, İran devlet televizyonu tarafından yayınlandı ve sosyal medyada hızla yayıldı.
Propagandanın Arka Planı
İran, 1979 İslam Devrimi'nden bu yana ABD'yi "Büyük Şeytan" olarak nitelendiriyor ve iki ülke arasındaki ilişkiler uzun yıllardır gergin. Özellikle Trump'ın 2018'de nükleer anlaşmadan çekilmesi ve uyguladığı yaptırımlar, Tahran'ın Washington'a yönelik söylemini sertleştirmesine yol açtı. İran yönetimi, sık sık Trump karşıtı görsellerle ABD'yi hedef alıyor. Bu kez seçilen yöntem, bir tiyatro oyununu andıran video oldu. Videoda, Trump'a benzeyen bir aktör, parmaklıklar ardında dans ederken görülüyor; görüntülerin nerede ve ne zaman çekildiği net değil. Ancak İran basını, bu tür içeriklerle ABD'nin prestijini sarsmayı amaçlıyor.
Uzmanlar, bu tür propagandanın İran halkı üzerinde etkili olmaktan çok, uluslararası alanda dikkat çekmeyi hedeflediğini belirtiyor. Zira İran, ekonomik sıkıntılar ve iç huzursuzluklarla boğuşurken, dış düşman algısı yaratarak iç kamuoyunu konsolide etmeye çalışıyor. Ancak bu video, alışılagelmiş sert sloganlardan farklı olarak mizahi bir unsur içeriyor; bu da rejimin imajını daha da zedeleyebilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İran'ın bu propagandası, ABD ile yaşanan gerginliğin bir yansıması. Trump döneminde uygulanan "maksimum baskı" politikası, İran ekonomisini ciddi şekilde etkiledi. Biden yönetimi nükleer anlaşmayı canlandırmak için çaba sarf etse de müzakereler sonuçsuz kaldı. İran, bu tür provokatif içeriklerle ABD'nin dikkatini çekmeye ve belki de müzakerelerde elini güçlendirmeye çalışıyor olabilir. Ancak uzmanlar, bu tür videoların diplomatik ilişkilerde ciddi bir etki yaratmasının beklenmediğini vurguluyor. Bölgede ise İran'ın bu hamlesi, Suudi Arabistan ve İsrail gibi rakiplerine karşı da bir mesaj niteliği taşıyor: İran, ABD'ye karşı direnişin sembolü olduğunu göstermeye çalışıyor.
Öte yandan, sosyal medyada video geniş yankı uyandırdı. Bazı kullanıcılar videoyu komik bulurken, bazıları İran rejiminin ciddiyetsizliğine dikkat çekti. İran'ın bu tür içeriklerle uluslararası kamuoyunda saygınlığını yitirdiğini savunanlar da var. Ancak Tahran yönetimi, bu tür propagandanın iç kamuoyunda karşılık bulduğunu düşünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ile ABD arasındaki gerilimde denge politikası izliyor. Tahran'ın bu tür propagandaları, bölgesel istikrar açısından endişe verici olabilir. Türkiye, ABD ile ilişkilerini yönetirken İran ile de ekonomik ve güvenlik işbirliğini sürdürüyor. Bu tür provokatif içerikler, bölgede tansiyonu artırabilir ve Türkiye'nin arabuluculuk çabalarını zorlaştırabilir. Ayrıca, İran'ın iç kamuoyunu konsolide etmek için dış düşman algısına başvurması, Türkiye'nin bölgedeki istikrar arayışlarıyla çelişiyor. Türkiye, İran'ın bu tür eylemlerinin bölgesel barışa katkı sağlamadığını ve diyalog kanallarının açık tutulması gerektiğini savunuyor. Ancak doğrudan bir Türkiye karşıtı mesaj içermediği için, Ankara'nın resmi bir tepki vermesi beklenmiyor. Yine de Türkiye, İran-ABD hattında yaşanan her türlü gerginliği yakından takip ediyor.
