En azından Tokyo Rose (1976 yılında bu fotoğrafta görülen ve nihayetinde Başkan Gerald Ford tarafından affedilen), Japonya'da kendi isteği dışında tutulduğunu iddia edebilirdi. 'Tahran Gülü' olarak adlandırılan benzer bir figür ise, ABD karşıtı söylemin akademik ve medya çevrelerinde nasıl sistematik olarak yetiştirildiğinin güncel bir örneğini oluşturuyor. Bu olgu, Amerikan karşıtlığının yalnızca düşman devletlerin değil, aynı zamanda liberal kurumların da bir ürünü olduğu yönünde tartışmaları alevlendiriyor.
Tokyo Rose'tan Tahran Gülü'ne: Propagandanın Evrimi
II. Dünya Savaşı sırasında Tokyo Rose, Japon radyosunda Amerikan askerlerinin moralini bozmak için yayın yapan birkaç kadın spiker için kullanılan genel bir terimdi. Bunlardan biri olan Iva Totsuji, savaştan sonra vatana ihanetle suçlanmış, ancak daha sonra affedilmişti. Totsuji'nin durumunda, Japonya'da mahsur kaldığı ve iş birliğine zorlandığı yönündeki savunması en azından inandırıcıydı.
Günümüzde ise 'Tahran Gülü' benzetmesi, İran'ın ABD karşıtı propagandasını yayan ve Batılı akademik kurumlarca himaye edilen aktivistler için kullanılıyor. Bu figürler, genellikle 'entelektüel' veya 'muhalif' kisvesi altında, ABD'nin Ortadoğu politikalarını eleştirirken bir yandan da otoriter rejimlerin söylemlerini meşrulaştırıyor. Akademik özgürlük ve ifade özgürlüğü söylemlerinin arkasına sığınan bu kişiler, aslında anti-emperyalist bir dil kullanarak Washington'ı hedef alıyor.
Medya ve Akademinin Rolü: Farkında Olmadan Beslenen Düşmanlık
ABD'deki bazı üniversiteler ve medya kuruluşları, eleştirel söylem adına bu tür figürlere platform sağlıyor. Örneğin, Ortadoğu çalışmaları alanında yaygın olan 'oryantalizm' eleştirisi, bazen ABD'nin bölgedeki varlığını tamamen gayrimeşru olarak resmetmeye kadar varıyor. Bu durum, İran gibi rejimlerin 'ABD karşıtı' söylemini dolaylı olarak güçlendiriyor.
Tokyo Rose örneğinin aksine, bugünün 'Tahran Gülleri'nin çoğu, özgür iradeleriyle hareket ediyor ve ABD'de ikamet ediyor. Onları Tokyo Rose'tan ayıran en önemli fark, herhangi bir zorlama altında olmamaları. Bu da, Amerikan karşıtlığının artık dışarıdan dayatılan bir propaganda değil, içeride üretilen bir ideoloji haline geldiğini gösteriyor.
Küresel Yansımalar: ABD'nin Yumuşak Gücünü Aşındıran Akım
Bu fenomen, ABD'nin küresel imajına ve yumuşak gücüne ciddi zararlar veriyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde, ABD karşıtı söylemlerin akademik ve entelektüel çevrelerce benimsenmesi, Washington'ın meşruiyetini sorgulatıyor. Çin ve Rusya gibi rakipler, bu söylemleri kendi çıkarları için kullanırken, ABD'nin Orta Doğu'daki müttefikleri de bu durumdan tedirgin.
Öte yandan, bu durum ABD'nin kendi iç dinamiklerindeki bir çelişkiyi de ortaya koyuyor: Bir yandan demokrasi ve ifade özgürlüğünü savunan kurumlar, diğer yandan bu özgürlüklerin ülke aleyhine kullanılmasına izin veriyor. Tokyo Rose'un affedilmesi bir uzlaşı ruhunu yansıtsa da, bugünün 'Tahran Gülleri' için aynı hoşgörünün gösterilip gösterilmeyeceği tartışmalı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD ile ilişkilerinde benzer bir ikilemle karşı karşıya: Bir yanda Batı ittifakının bir parçası olarak stratejik ortaklık, diğer yanda kamuoyunda yükselen ABD karşıtlığı. Akademi ve medyadaki bu tür söylemler, Türkiye'de de benzer bir dinamiğin parçası. Ancak Ankara, bu tür söylemlerin dış politikasını doğrudan etkilemesine izin vermiyor; aksine, çok yönlü bir denge politikası izliyor. Yine de, ABD'deki bu iç tartışmalar, Türkiye'nin Washington ile ilişkilerinde zaman zaman gerginliklere yol açabiliyor.
