Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Salı günü Riyad'da Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldi. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre, görüşmeye ilişkin fotoğraflar Suudi Arabistan'ın resmi haber ajansı SPA tarafından ABD merkezli sosyal medya platformu X üzerinden paylaşıldı. SPA, görüşmenin içeriğine dair herhangi bir detay vermedi. Suriye Devlet Başkanlığı ise görüşmenin gerçekleştiğini doğruladı.
Bu buluşma, Suriye'nin yıllardır süren iç savaş sonrası bölgesel yeniden entegrasyon sürecinde önemli bir kilometre taşı olarak öne çıkıyor. Suudi Arabistan'ın Suriye ile üst düzey temasları, özellikle 2023'teki Arap Birliği zirvesi sonrası hız kazanmıştı. Ancak Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara'nın Riyad ziyareti, Suriye'nin yeni yönetiminin Körfez ülkeleriyle ilişkilerini normalleştirme çabalarının somut bir göstergesi.
Gelişmenin Arka Planı
Suriye'de 2011'de başlayan iç savaş, ülkeyi küresel ve bölgesel güçlerin vekalet savaşına sahne yapmıştı. Suudi Arabistan, savaşın başlarında muhalif grupları desteklerken, İran ve Rusya Esad rejiminin yanında yer almıştı. 2023'te Çin'ın arabuluculuğuyla Suudi Arabistan ile İran arasında varılan anlaşma, bölgesel dengeleri değiştirdi. Bu anlaşmanın ardından Suudi Arabistan, Suriye ile ilişkilerini yeniden tesis etme yönünde adımlar attı. Suriye'nin Arap Birliği'ne dönüşü de bu sürecin parçasıydı.
Ahmed eş-Şara'nın kimliği ve Suriye'deki konumu, son dönemde uluslararası kamuoyunda tartışma konusu. Eş-Şara, Suriye'nin yeni dönemdeki lideri olarak tanınıyor ve Körfez ülkeleriyle ilişkileri geliştirmeye çalışıyor. Suudi Arabistan'ın ev sahipliği yaptığı bu görüşme, Riyad'ın Suriye'deki yeni yönetimi meşru muhatap alma eğilimini gösteriyor.
Görüşmenin içeriğine dair resmi bir açıklama yapılmaması, diplomatik çevrelerde çeşitli yorumlara yol açtı. Bazı uzmanlar, görüşmede Suriye'nin yeniden inşası, ekonomik yardımlar ve bölgesel güvenlik konularının ele alındığını tahmin ediyor. Suudi Arabistan'ın Suriye'deki etkisini artırma çabası, İran'ın bölgedeki nüfuzunu dengeleme amacı taşıyor olabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Suriye'nin bölgesel sisteme yeniden entegrasyonu, sadece Orta Doğu'yu değil, küresel güç dengelerini de etkiliyor. ABD'nin Suriye'den asker çekme sinyalleri verdiği bir dönemde, Rusya'nın Suriye'deki varlığı ve İran'ın etkisi devam ediyor. Suudi Arabistan'ın Suriye ile yakınlaşması, Çin'ın bölgede artan rolüyle birlikte değerlendirildiğinde, Orta Doğu'da çok kutuplu bir yapının güçlendiğini gösteriyor.
Türkiye, Suriye krizinde aktif bir aktör olarak öne çıkmıştı. Türkiye, Suriye'nin kuzeyinde güvenli bölgeler oluşturmuş ve muhalif grupları desteklemişti. Ancak son yıllarda Türkiye de Suriye ile ilişkilerini normalleştirme arayışında. Suudi Arabistan'ın Suriye ile yakınlaşması, Türkiye'nin bölgesel politikalarını etkileyebilecek bir gelişme. Türkiye, Suriye'deki yeni yönetimle diyalog kurma konusunda istekli olsa da, PKK/YPG unsurlarının varlığı ve sınır güvenliği konularında hassasiyetini koruyor.
Görüşmenin Suudi Arabistan'ın Suriye politikasında bir dönüm noktası olup olmadığı ise belirsiz. Riyad, Suriye'nin toprak bütünlüğünü desteklediğini belirtse de, İran yanlısı grupların Suriye'deki varlığı Suudi Arabistan için endişe kaynağı. Bu görüşme, Suudi Arabistan'ın Suriye'deki farklı aktörlerle temas kurma ve denge politikası izleme çabasının bir parçası olarak görülebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Suudi Arabistan Veliaht Prensi'nin Suriye Devlet Başkanı ile Riyad'da görüşmesi, Türkiye'nin Suriye politikası açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme. Türkiye, Suriye'de istikrarın sağlanması ve terör unsurlarından arındırılması konusunda kararlı. Suudi Arabistan'ın Suriye'deki etkinliğinin artması, Türkiye'nin bölgesel dengelerde yeni bir denklemle karşılaşmasına yol açabilir. Öte yandan, Suriye'nin Körfez ülkeleriyle ekonomik ilişkilerinin gelişmesi, Türkiye'nin Suriye'deki ekonomik çıkarları ve yeniden inşa sürecine katılımı açısından fırsatlar sunabilir. Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğünü ve siyasi birliğini desteklerken, PKK/YPG'nin Suriye'deki varlığına karşı tutumunu sürdürüyor. Bu görüşme, Türkiye'nin Suriye'deki aktörlerle diyaloğunu ve bölgesel iş birliklerini yeniden değerlendirmesini gerektirebilir.
