Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyon, Salı günü Yemen'in Husi kontrolündeki başkenti Sanaa'da bir petrol tesisine yönelik yakın bir saldırı sinyali vererek, çevredeki sivilleri bölgeyi terk etmeleri konusunda uyardı. Koalisyon sözcüsü, yaptığı açıklamada, tesisin vurulacağını ve sivil kayıpları önlemek için tahliye çağrısında bulunduklarını belirtti. Bu uyarı, Husilerin Suudi Arabistan'ın havalimanlarına ve petrol tesislerine yönelik bir dizi saldırısının ardından geldi.
Arka Plan: Husi-Suudi Gerilimi ve Sanaa'daki Durum
Yemen'de 2014'ten bu yana süren iç savaş, Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyonun 2015'te Husi isyancılara karşı müdahalesiyle uluslararası bir boyut kazandı. Husiler, ülkenin kuzeyini ve başkent Sanaa'yı kontrol ederken, Suudi koalisyonu Yemen hükümetini destekliyor. Sanaa, 2014'ten beri Husi kontrolünde ve koalisyon güçleri zaman zaman başkente yönelik hava saldırıları düzenliyor.
Son dönemde Husiler, Suudi Arabistan'ın güneyindeki havalimanlarına ve petrol altyapısına yönelik insansız hava aracı ve füze saldırılarını artırdı. Bu saldırılar, Suudi Arabistan'ın petrol ihracatını ve hava trafiğini olumsuz etkiledi. Koalisyon, bu saldırılara misilleme olarak Yemen'deki Husi hedeflerini vuruyor. Salı günkü uyarı, koalisyonun Sanaa'daki bir petrol tesisini hedef alacağını gösteriyor; bu tesis, Husilerin yakıt ikmali ve ekonomik kaynakları açısından kritik öneme sahip olabilir.
Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri, Yemen'deki çatışmanın siviller üzerindeki yıkıcı etkisine dikkat çekiyor. Koalisyonun sivillere yönelik tahliye uyarısı, olası bir saldırının sivil kayıplara yol açabileceği endişesini yansıtıyor. Ancak bu tür uyarılar, saldırının meşruiyeti tartışmalarını da beraberinde getiriyor; zira sivil altyapıya yönelik saldırılar uluslararası hukukta savaş suçu olarak değerlendirilebilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Enerji Güvenliği ve İran Etkisi
Yemen'deki çatışma, bölgesel güç dengeleri açısından Suudi Arabistan ile İran arasındaki vekalet savaşının bir parçası olarak görülüyor. Husiler, İran tarafından destekleniyor ve Suudi Arabistan, İran'ın Yemen üzerinden kendisine yönelik tehdit oluşturmasından endişe ediyor. Sanaa'daki petrol tesisine yönelik olası bir saldırı, Husilerin ekonomik ve askeri kapasitesini zayıflatmayı amaçlıyor olabilir.
Küresel enerji piyasaları da bu gelişmelerden etkilenebilir. Suudi Arabistan, dünyanın en büyük petrol ihracatçılarından biri ve Husilerin Suudi petrol tesislerine yönelik saldırıları, küresel petrol arzında kesinti riski yaratıyor. 2019'da Suudi Arabistan'ın Abqaiq ve Khurais tesislerine yapılan saldırılar, petrol fiyatlarında geçici bir sıçramaya neden olmuştu. Benzer bir saldırı veya misilleme, piyasalarda dalgalanma yaratabilir.
Uluslararası toplum, Yemen'deki insani krizi sona erdirmek için defalarca ateşkes çağrısında bulundu, ancak kalıcı bir çözüm sağlanamadı. BM, Yemen'de 2021'de 20 milyondan fazla kişinin insani yardıma muhtaç olduğunu tahmin ediyor. Suudi koalisyonunun saldırı uyarısı, savaşın sivil halk üzerindeki yükünü daha da artırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Yemen'deki çatışmada taraf değil ancak bölgesel istikrar ve enerji güvenliği açısından gelişmeleri yakından izliyor. Suudi Arabistan'ın Yemen'deki askeri operasyonları, Körfez'deki gerilimi artırarak Türkiye'nin de içinde bulunduğu bölgesel ekonomik ve güvenlik ortamını etkileyebilir. Türkiye, Suudi Arabistan ile son dönemde ilişkilerini normalleştirme çabası içinde; ancak Yemen'deki insani kriz ve sivil kayıplar, Ankara'nın dengeli bir tutum izlemesini gerektiriyor. Ayrıca, olası bir petrol arz kesintisi, Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler için ekonomik risk oluşturur. Türkiye, BM çatısı altında siyasi çözüm çağrılarını destekleyerek bölgesel barışa katkı sağlayabilir.
