Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyon, çarşamba günü Yemen'deki Husi isyancılarını İslam'ın kutsal şehri Mekke'yi insansız hava aracıyla (İHA) hedef almakla suçladı. Koalisyon sözcüsü Turki el-Maliki, yaptığı açıklamada saldırının "kırmızı çizgi" olduğunu belirterek, Husi'lerin Mekke'ye yönelik eyleminin tüm Müslüman dünyasında öfkeye yol açtığını söyledi. Husi yetkilileri ise suçlamayı reddederek, koalisyonun Yemen'e yönelik saldırılarını meşrulaştırmaya çalıştığını öne sürdü.
Olayın Arka Planı ve Tarafların İddiaları
Suudi koalisyonu, Husi'lerin Mekke'ye yönelik bir İHA saldırısı düzenlediğini, ancak hava savunma sistemlerinin aracı düşürdüğünü iddia etti. Koalisyon sözcüsü Maliki, "Husi milislerinin Mekke'yi hedef alması kabul edilemez bir provokasyondur. Bu, kırmızı çizgimizdir ve gereken karşılığı vereceğiz" dedi. Açıklamada, saldırının ne zaman gerçekleştiği veya İHA'nın nereye düştüğüne dair detay verilmedi. Husi'lerin askeri sözcüsü Yahya Saree ise yaptığı yazılı açıklamada, "Suudi rejiminin iddiaları asılsızdır. Biz Mekke'ye saldırmadık; bu, Suudi Arabistan'ın Yemen'e yönelik saldırılarını örtbas etmek için uydurduğu bir yalandır" ifadelerini kullandı. Saree, koalisyonun Yemen'de sivil hedeflere yönelik saldırılarını sürdürdüğünü savundu.
Olay, Yemen'de İran destekli Husi'ler ile Suudi destekli Yemen hükümeti arasındaki çatışmaların yeniden alevlendiği bir dönemde meydana geldi. Son haftalarda Marib ve Cevf cephelerinde şiddetli çatışmalar yaşanıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, yedi yılı aşkın süredir devam eden savaşta 150 binden fazla kişi hayatını kaybetti, milyonlarca kişi yerinden edildi ve ülke dünyanın en büyük insani krizlerinden biriyle karşı karşıya. Suudi Arabistan, 2015'ten bu yana Husi'leri Yemen'in başkenti Sanaa'dan çıkarmak ve uluslararası tanınırlığa sahip hükümeti yeniden iktidara getirmek için koalisyon güçlerine liderlik ediyor. Husi'ler ise Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne yönelik İHA ve füze saldırıları düzenliyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Mekke'ye yönelik herhangi bir saldırı iddiası, İslam dünyasında büyük tepki çekiyor. Suudi Arabistan, Mekke ve Medine'nin koruyucusu olarak kendisini konumlandırıyor ve bu tür iddialar Riyad'ın dini meşruiyetini zayıflatmayı amaçlıyor. Olayın ardından İslam İşbirliği Teşkilatı'ndan henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak Suudi yanlısı medya, Husi'lerin "kutsal değerlere saldırdığını" öne çıkararak kamuoyu oluşturmaya başladı. İran'dan ise konuya ilişkin sessizlik hakim.
Uzmanlar, bu tür suçlamaların Yemen savaşında bir dönüm noktası olabileceğini belirtiyor. Suudi koalisyonu, Husi'lerin Mekke'yi hedef aldığı iddiasını uluslararası alanda destek bulmak ve Yemen'e yönelik operasyonlarını meşrulaştırmak için kullanabilir. Öte yandan Husi'ler, Suudi Arabistan'ın iç cephesinde de etkili olabilecek bu iddiayı reddederek, koalisyonun Yemen'deki saldırılarına odaklanılmasını istiyor. Birleşmiş Milletler Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg, taraflara itidal çağrısında bulunarak, çatışmanın daha geniş bir bölgesel savaşa dönüşmemesi gerektiğini vurguladı.
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, "Mekke'ye yönelik herhangi bir saldırıyı kınıyoruz ve tarafları provokatif eylemlerden kaçınmaya çağırıyoruz" dedi. Ancak sözcü, saldırının doğruluğuna ilişkin bağımsız bir doğrulama yapılmadığını da sözlerine ekledi. İngiltere ve Fransa'dan da benzer açıklamalar geldi. Rusya ve Çin ise taraflara diyalog çağrısı yapmakla yetindi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Mekke'ye yönelik saldırı iddiasını yakından takip ediyor. Türkiye, Suudi Arabistan ile son dönemde normalleşme sürecinde olsa da Yemen savaşında İran destekli Husi'lere mesafeli duruyor. Mekke'ye saldırı iddiası, Türkiye'nin İslam dünyasındaki hassasiyetleri nedeniyle tepkiyle karşılanabilir. Ayrıca Türkiye, Yemen'deki insani krizin çözümü için diplomatik girişimlerde bulunuyor. Olay, Türkiye'nin bölgesel denge politikasını zorlaştırabilir; zira Riyad ile ilişkileri bozmadan Husi'lere yönelik eleştirilerde bulunmak gerekiyor. Türkiye, muhtemelen taraflara itidal çağrısı yaparak, kutsal mekanlara yönelik her türlü saldırıyı kınayacak ancak Suudi koalisyonunun Yemen'deki eylemlerini de sorgulamaya devam edecektir.
