Irak Başbakanı Ali el-Zaidi, Suudi Arabistan İstihbarat Başkanı ile Bağdat'ta bir araya gelerek iki ülke arasındaki gergin ilişkileri yumuşatmayı amaçlayan bir adım attı. Görüşmede, Suudi yetkilinin Zaidi'ye Riyad'a yapması planlanan ancak geçtiğimiz Temmuz ayında ABD-Suudi güçlerinin Irak topraklarına düzenlediği ölümcül saldırıların ardından iptal edilen resmi ziyaret için davetini yenilediği bildirildi. Başbakanlık ofisinden yapılan açıklamaya göre, iki taraf bölgesel güvenlik konularını ve ikili iş birliği olanaklarını ele aldı.
Ziyaretin Arka Planı ve Ertelenen Riyad Gezisi
Başbakan Ali el-Zaidi'nin Suudi Arabistan'a yapmayı planladığı ziyaret, 29 Temmuz'da ABD-Suudi koalisyonunun Irak'ın batısındaki bir bölgeye düzenlediği ve aralarında sivil kayıpların da bulunduğu onlarca kişinin ölümüne yol açan hava saldırılarının ardından iptal edilmişti. Saldırılar, Irak hükümeti tarafından egemenlik ihlali olarak nitelendirilmiş ve Bağdat yönetimi uluslararası topluma tepki göstermişti. Bu olay, iki ülke arasında zaten hassas olan dengeleri daha da germiş, Zaidi hükümeti ABD ve Suudi Arabistan'a yönelik sert açıklamalarda bulunmuştu.
Ancak son görüşme, tarafların diyaloğu yeniden canlandırma isteğini ortaya koyuyor. Suudi istihbarat şefinin Bağdat ziyareti, güvenlik ve istihbarat alanındaki iş birliğinin yeniden başlatılmasına yönelik somut bir adım olarak değerlendiriliyor. Görüşmede ayrıca, bölgedeki terör örgütleriyle mücadele ve sınır güvenliği konularında ortak çalışma mekanizmaları üzerinde durulduğu aktarıldı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, Ortadoğu'daki güç dengeleri açısından önemli bir sinyal olarak yorumlanıyor. Suudi Arabistan'ın Irak'la ilişkilerini güçlendirme çabası, İran'ın bölgedeki nüfuzunu dengeleme stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Riyad, Bağdat'la olan bağlarını güçlendirerek İran'ın Irak üzerindeki etkisini sınırlamaya çalışıyor. ABD'nin bölgeden çekilme ihtimaline karşın Suudi Arabistan'ın kendi güvenlik ağını genişletme arayışında olduğu belirtiliyor.
Öte yandan, Irak'ın iki büyük komşusu arasında denge kurma politikası, bu tür ziyaretleri daha da kritik hale getiriyor. Zaidi hükümeti, hem Washington'la hem de Tahran'la ilişkilerini sürdürürken, Riyad'la da iyi ilişkiler kurmak istiyor. Suudi yetkilinin ziyareti, bu hassas denge oyununda Bağdat'ın elini güçlendirebilir. Ayrıca, bazı bölgesel analistlere göre, bu görüşme Irak'ın Arap dünyasıyla yeniden entegrasyon sürecinde bir kilometre taşı olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Irak ve bölge politikaları açısından yakından izlenmesi gereken bir nitelik taşıyor. Suudi Arabistan'ın Irak'taki nüfuzunu artırması, Ankara'nın da dahil olduğu bölgesel rekabeti etkileyebilir. Türkiye, Irak'ın kuzeyindeki PKK ile mücadelede Bağdat ve Erbil ile iş birliği yaparken, Riyad'ın Bağdat'ta daha aktif rol alması bu dengeleri değiştirebilir. Ayrıca, Suudi-İran rekabetinin yumuşaması, Türkiye'nin bölgedeki diplomatik manevra alanını genişletebilir. Ancak Ankara'nın, Irak'ın toprak bütünlüğünün korunması ve istikrarın sağlanması konusundaki hassasiyeti, bu tür ziyaretlerin olumlu bir sürece katkı sağlaması halinde Türkiye ile de iş birliğine zemin hazırlayabilir.
