Suudi Arabistan, Yemen'deki Husilerin saldırılarına karşı müttefiklerinden destek arıyor. Suudi, Türk ve Pakistanlı askeri şefler, Riyad'a yardım konusunu görüşmek üzere bir araya gelirken, Irak da ABD'nin baskısı doğrultusunda İran'a ait uçuşları daha da kısıtladı. Reuters'a konuşan kaynaklara göre, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın liderliğindeki koalisyon, İran destekli Husilere karşı yürütülen operasyonlarda yeni bir strateji belirliyor.
Müttefiklerin Askeri İşbirliği ve Bölgesel Dinamikler
Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan genelkurmay başkanları, Riyad'ın Yemen'deki Husilerle mücadelesinde atılacak adımları ele almak üzere bir dizi toplantı gerçekleştirdi. Bu görüşmeler, Suudi Arabistan'ın son dönemde artan füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı savunma kapasitesini güçlendirme arayışının bir parçası. Türkiye, son yıllarda Suudi Arabistan ile ilişkilerini onarma sürecine girmişti; Pakistan ise Suudi Arabistan'ın uzun süredir askeri müttefiki konumunda. Görüşmelerde, ortak tatbikatlar, istihbarat paylaşımı ve savunma sanayii işbirliği gibi konuların masada olduğu belirtiliyor.
Irak ise ABD'nin artan baskısı sonucu, İran'a ait uçuşlara yönelik kısıtlamaları sıkılaştırdı. Bu adım, Washington'un Tahran'a yönelik yaptırımlarını uygulama konusunda bölge ülkelerine yaptığı çağrıların bir yansıması. Irak Sivil Havacılık Otoritesi, İran uçaklarının Irak hava sahasını kullanmasına yönelik yeni düzenlemeler getirildiğini duyurdu. Irak Başbakanı Mustafa el-Kazımi, ABD ile İran arasında denge politikası izlemeye çalışsa da, bu son gelişme Bağdat'ın Washington'un taleplerine daha fazla yaklaştığını gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, 2015'ten bu yana Yemen'de Husilere karşı operasyon düzenliyor. Ancak son dönemde Husilerin Suudi topraklarına yönelik saldırıları arttı; Riyad, bu saldırıları engellemekte zorlanıyor. İran'ın Husilere verdiği destek, bölgesel gerilimin ana kaynağı olarak görülüyor. ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, İran ile nükleer anlaşmayı canlandırma çabalarını sürdürürken, aynı zamanda İran'ın bölgesel faaliyetlerine karşı müttefiklerini destekliyor. Irak'ın İran uçuşlarını kısıtlaması, Tahran'a yönelik baskının arttığını ve Irak'ın da bu baskıya direnemediğini gösteriyor.
Suudi Arabistan'ın Türkiye ve Pakistan ile askeri işbirliğini derinleştirmesi, bölgede yeni bir ittifak arayışının işareti olarak yorumlanıyor. Türkiye, son yıllarda Katar ile yakın ilişkiler geliştirmiş, Suudi Arabistan ile ise 2018'deki Cemal Kaşıkçı cinayetinin ardından ilişkileri düzeltme çabasına girmişti. Pakistan ise hem Suudi Arabistan hem de İran ile iyi ilişkiler sürdürüyor; bu nedenle Pakistan'ın arabuluculuk rolü üstlenebileceği belirtiliyor.
Uzmanlar, Suudi Arabistan'ın askeri desteğe ihtiyaç duymasının, Husilerin artan kapasitesini ve koalisyonun yetersizliğini gösterdiğini vurguluyor. Yemen'deki savaş, milyonlarca insanı yerinden etti ve insani krizi derinleştirdi. Uluslararası toplum, ateşkes çağrılarını sürdürüyor ancak taraflar arasındaki güvensizlik nedeniyle kalıcı bir çözüm sağlanamıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'nin Suudi Arabistan ile askeri işbirliğini güçlendirmesi, Ankara'nın bölgesel etki alanını genişletme ve İran'ın nüfuzunu dengeleme çabası olarak görülebilir. Türk savunma sanayii için Suudi Arabistan önemli bir pazar; ayrıca Yemen'deki istikrarsızlık, Türkiye'nin Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı'ndaki ticari çıkarlarını tehdit ediyor. Irak'ın İran uçuşlarını kısıtlaması ise Türkiye-İran ilişkilerinde hassas bir denge gerektiriyor; zira Türkiye, İran ile enerji ve ticaret bağlarını sürdürürken ABD'nin yaptırımlarına uymak zorunda. Bu gelişmeler, Türkiye'nin bölgesel güvenlik mimarisinde daha aktif rol almasını gerektirebilir.
