Suriye Dışişleri Bakanı Esad el-Şibani, Perşembe günü Beyrut'a yaptığı ziyaret sırasında, Suriye'nin İran destekli Lübnanlı Hizbullah örgütüyle görüşmeye açık olduğunu belirtti. Lübnan resmi haber ajansı NNA'nın aktardığına göre, Şibani, "Eğer çıkarlar gerektiriyorsa" Hizbullah ile bir araya gelmeye hazır olduklarını ifade etti. Bu açıklama, Suriye'nin iç savaş sonrası dönemde komşu ülkelerle ve bölgesel aktörlerle ilişkilerini yeniden şekillendirme çabalarının bir parçası olarak yorumlanıyor. Şibani'nin ziyareti, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve Meclis Başkanı Nebih Berri ile yapılan görüşmeleri de içeriyordu. Görüşmelerde, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin güçlendirilmesi ve sınır güvenliği konuları ele alındı.
Gelişmenin arka planı
Suriye'de Beşar Esad rejiminin 2011'de başlayan iç savaştan zaferle çıkmasının ardından, Şam yönetimi uluslararası alanda normalleşme adımları atıyor. Arap Birliği'ne yeniden kabul edilen Suriye, komşu ülkelerle ilişkilerini onarmaya çalışıyor. Bu bağlamda, Hizbullah ile görüşme sinyali, Suriye'nin İran eksenindeki müttefikleriyle bağlarını koruma arzusunu gösteriyor. Hizbullah, Suriye iç savaşında Esad rejiminin en önemli destekçilerinden biriydi ve binlerce savaşçısını Suriye'ye göndermişti. Ancak, son yıllarda İsrail'in Hizbullah'a yönelik saldırıları ve Lübnan'daki ekonomik kriz, örgütün bölgesel rolünü zayıflattı. Suriye'nin şimdi Hizbullah ile resmi bir görüşme yapması, iki taraf arasındaki ittifakın yeniden tescil edilmesi anlamına gelebilir.
Beyrut ziyareti sırasında Şibani, Lübnanlı yetkililere Suriye'nin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı duyduğunu, iki ülke arasındaki sınırın istikrara kavuşturulması için işbirliği yapmak istediklerini söyledi. Ayrıca, Suriye'deki mültecilerin geri dönüşü konusunda da ilerleme kaydedilmesi gerektiğini vurguladı. Lübnan, yaklaşık 1,5 milyon Suriyeli mülteciye ev sahipliği yapıyor ve bu durum ülke ekonomisi üzerinde büyük bir yük oluşturuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Suriye'nin Hizbullah ile görüşmeye açık olması, bölgesel dengeler açısından önemli sonuçlar doğurabilir. İsrail, Hizbullah'ı en büyük tehditlerden biri olarak görüyor ve örgütün Suriye üzerinden Lübnan'a füze ve silah sevkiyatı yapmasını engellemek için sık sık Suriye topraklarını vuruyor. Suriye'nin Hizbullah ile ilişkilerini normalleştirmesi, İsrail'in bu saldırılarını artırmasına neden olabilir. Öte yandan, Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri, Suriye'nin İran ile bağlarını zayıflatmasını bekliyor. Ancak bu son gelişme, Şam'ın Tahran ve müttefikleriyle bağlarını koparmaya niyetli olmadığını gösteriyor.
Birleşmiş Milletler ve Batılı ülkeler, Suriye'deki siyasi geçiş sürecinin ilerlemesi için Esad'ın İran ve Hizbullah'tan uzaklaşması gerektiğini savunuyor. Ancak Suriye'nin bu konuda attığı adımlar sınırlı kaldı. Şibani'nin açıklamaları, Suriye'nin hem Batı'ya hem de Arap ülkelerine meydan okuma olarak yorumlanabilir. Ziyaret, aynı zamanda Lübnan'ın iç siyasetindeki kilit aktörlerle temas kurma amacı taşıyor. Lübnan Başbakanı Necib Mikati ile de görüşen Şibani, iki ülke arasındaki ticaretin artırılması ve kaçakçılığın önlenmesi konularında mutabakata vardı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Suriye'de Esad rejimi ile normalleşme sürecini yürütmektedir. Hizbullah'ın PKK/YPG gibi terör örgütleriyle bağlantılı olduğu bilinmektedir ve bu grup Türkiye'nin güney sınırında tehdit oluşturmaktadır. Suriye'nin Hizbullah ile görüşmesi, Türkiye'nin terörle mücadele stratejisini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, İran'ın Suriye üzerindeki nüfuzunun artması, Ankara'nın bölgedeki çıkarlarına ters düşmektedir. Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğünü destekliyor ancak terör örgütlerinin varlığına karşı da net bir tutum sergiliyor. Bu gelişme, Ankara'nın Şam ile yürüttüğü diplomaside dikkatli olmasını gerektiriyor. Türkiye, aynı zamanda Lübnan'daki siyasi istikrarı da yakından izlemektedir.
