Suriye yönetimi, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un 7 Temmuz'da gerçekleştirdiği Şam ziyareti sırasında, kaldığı otele yakın bir noktada meydana gelen patlamalardan sorumlu olduğu belirtilen bir hücreyi çökerttiğini duyurdu. Suriye resmi haber ajansı SANA'nın aktardığına göre, güvenlik birimleri düzenledikleri operasyonda bombalı saldırının planlayıcılarını ve uygulayıcılarını tespit ederek yakaladı. Patlamalar, Macron'un otelden ayrılıp cumhurbaşkanlığı sarayına geçmesinin ardından meydana gelmiş, can kaybı yaşanmamış ancak bölgede panik yaratmıştı. Olay, Fransa'nın Suriye ile yeniden kurmaya çalıştığı diplomatik temasların gölgelenmesine neden olmuştu.
Saldırının detayları ve yakalanan hücre
Yetkililerden alınan bilgiye göre, patlamaların yaşandığı bölge, Macron'un konakladığı otelin yaklaşık 500 metre uzağında bulunan bir kavşakta gerçekleşti. İlk belirlemelere göre, el yapımı patlayıcılarla düzenlenen saldırıda iki ayrı noktada patlama meydana geldi. Olayda ölen ya da yaralanan olmazken, çevredeki araçlarda ve dükkanlarda hasar oluştu. Suriye İçişleri Bakanlığı, yakalanan hücrenin yabancı bağlantıları olduğunu ve saldırının uluslararası bir provokasyon amacı taşıdığını iddia etti. Bakanlık açıklamasında, hücre üyelerinin ifadelerinde saldırıyı Macron'un ziyaretini sabote etmek ve Suriye-Fransa ilişkilerini baltalamak için planladıklarını itiraf ettikleri belirtildi.
Güvenlik kaynakları, yakalanan hücrenin birkaç aydır Şam'da faaliyet gösterdiğini ve daha önce de benzer eylemler planladığını ancak önceden engellendiğini ifade etti. Operasyonda çok sayıda patlayıcı madde, silah ve iletişim cihazı ele geçirildi. Hücrenin bağlantılı olduğu örgüt ya da ülkeler konusunda henüz resmi bir açıklama yapılmazken, Suriye yönetimi olayı 'terör saldırısı' olarak nitelendirdi. Fransa, saldırıyla ilgili soruşturmaya destek vermeye hazır olduğunu ancak Suriye'den henüz resmi bir talepte bulunulmadığını bildirdi.
Bölgesel ve küresel boyut
Macron'un Şam ziyareti, Fransa'nın Suriye ile 12 yıllık iç savaşın ardından normalleşme adımları kapsamında değerlendirilmişti. Fransa, Suriye'de Beşar Esad yönetimiyle ilişkileri tamamen kesmiş ve muhalif grupları desteklemişti. Ancak son dönemde Fransa'nın, özellikle DEAŞ'la mücadele ve göçmen krizi gibi konularda Suriye yönetimiyle sınırlı da olsa diyalog kurmaya çalıştığı gözleniyor. Saldırı bu normalleşme çabalarına darbe vururken, Suriye'deki istikrarsızlığın devam ettiğini de ortaya koydu. Olay, aynı zamanda ülkede faaliyet gösteren silahlı grupların hala etkin olduğunu ve yabancı aktörleri hedef alabilecek kapasiteye sahip olduklarını gösteriyor. Uzmanlar, saldırının bölgesel güçler arasındaki rekabetin bir yansıması olabileceğini, özellikle İran ve Rusya'nın Suriye'deki varlığına karşı bir hamle olarak değerlendirilebileceğini belirtiyor.
Saldırı, uluslararası toplumun Suriye'ye yönelik tutumunda yeni bir tartışma başlattı. Birleşmiş Milletler, olayı kınarken, Suriye'de siyasi çözümün aciliyetine vurgu yaptı. ABD ise saldırıyı 'terör eylemi' olarak nitelendirerek, Suriye yönetiminin güvenlik sağlama kapasitesini sorguladı. Rusya, saldırının arkasında dış güçlerin olduğunu ima ederken, İran ise Suriye'nin egemenliğine yönelik bir tehdit olarak yorumladı. Fransa, soruşturma sonuçlanana kadar ek bir adım atmayacağını ancak vatandaşlarının güvenliği için gerekli önlemleri alacağını duyurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay, Türkiye'nin Suriye politikasını yakından ilgilendiriyor. Türkiye, Suriye'nin kuzeyinde PKK/YPG ve DEAŞ'a karşı operasyonlarını sürdürürken, Şam yönetimiyle normalleşme sürecinde temkinli adımlar atıyor. Macron ziyaretine yönelik saldırı, Suriye'nin güneyinde hala aktif silahlı grupların bulunduğunu ve bu grupların yabancı hedefleri vurabildiğini gösteriyor. Bu durum, Türkiye'nin sınır güvenliği ve Suriye'deki istikrarsızlığın sıçrama riskini artırabilir. Ayrıca, Fransa'nın Suriye'ye yönelik politikasının bu tür saldırılarla sekteye uğraması, Avrupa Birliği'nin Suriye konusundaki ortak tutumunu da etkileyebilir. Türkiye, bu tür gelişmeleri yakından takip ederek kendi güvenlik çıkarlarını korumaya devam edecektir.
