Suriye'nin, Yemen'deki Husi isyancılara karşı yürütülen karşı taarruza katılmak üzere asker göndermeyi değerlendirdiği bildirildi. Üç ABD'li yetkilinin Axios'a verdiği bilgiye göre, Suudi Arabistan ve Suriye, Suriye askerlerinin Yemen'e gönderilmesi konusunu görüşüyor. Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara'nın bu öneriyi ciddi şekilde değerlendirdiği ancak henüz nihai bir karar vermediği belirtildi. Haber, bölgesel ittifaklarda yaşanan kayda değer bir kaymayı işaret ediyor.
Gelişmenin Arka Planı
Suriye'de Esad rejiminin çöküşü ve Ahmed el-Şara liderliğindeki yeni yönetimin göreve gelmesi, ülkenin dış politika yöneliminde önemli değişikliklere yol açtı. Uzun yıllar boyunca Suriye, İran ve Rusya'nın etkisi altında kalmış ve Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonla karşı karşıya gelmişti. Ancak yeni yönetim, bölgesel ilişkilerini çeşitlendirme ve özellikle Körfez ülkeleriyle işbirliğini güçlendirme sinyalleri veriyor. Bu bağlamda Suudi Arabistan ile Yemen konusunda yapılan görüşmeler, Suriye'nin yeni dış politika çizgisinin somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Yemen'de yıllardır süren iç savaşta Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, İran destekli Husi hareketine karşı mücadele ediyor. Husiler, 2014 yılından bu yana başkent Sanaa'nın kontrolünü elinde bulunduruyor ve Suudi Arabistan'a yönelik füze ve İHA saldırıları düzenliyor. Koalisyon güçleri ise Husileri geri püskürtmek için çeşitli askeri operasyonlar yürütüyor. Suriye askerlerinin bu mücadeleye katılması, koalisyonun sahadaki gücünü artırabilir. Ancak Suriye ordusunun iç savaş sonrası yorgun ve yeniden yapılanma sürecinde olduğu göz önüne alındığında, böyle bir taahhüdün ne ölçüde gerçekleşebileceği belirsizliğini koruyor.
Axios'a konuşan ABD'li yetkililer, görüşmelerin henüz erken aşamada olduğunu ve Suriye'nin asker gönderme kararını henüz kesinleştirmediğini vurguladı. Ahmed el-Şara'nın, iç istikrarı sağlamak ve uluslararası meşruiyet kazanmak arasında denge kurmaya çalıştığı belirtiliyor. Suriye'nin Yemen'e asker göndermesi, aynı zamanda İran'ın bölgedeki etkisini azaltma amacı taşıyor olabilir; zira Husiler, İran'ın vekil güçleri arasında yer alıyor. Bu hamle, Suriye'nin İran'dan uzaklaşarak Sünni bloğa yakınlaşma stratejisinin bir parçası olarak yorumlanıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Suriye'nin Yemen'e asker gönderme olasılığı, Orta Doğu'daki güç dengelerini doğrudan etkileyebilecek bir gelişme. Suudi Arabistan, Yemen savaşında uzun süredir askeri ve diplomatik zorluklarla karşılaşıyor. Suriye gibi Arap bir ülkenin koalisyona katılması, Suudi Arabistan'a hem askeri hem de siyasi bir destek sağlayabilir. Öte yandan İran, Suriye'nin bu yöndeki adımını kendi nüfuz alanına yönelik bir tehdit olarak algılayabilir. Tahran, Suriye'deki yeni yönetimle ilişkilerini henüz tam olarak normalleştirememişken, böyle bir gelişme İran-Suriye ilişkilerini daha da gerilime sürükleyebilir.
ABD'nin tutumu da kritik. Washington, Yemen'deki Husilere karşı Suudi Arabistan'ı desteklemekle birlikte, Suriye'nin asker gönderme planına nasıl yaklaşacağı merak konusu. ABD'li yetkililerin Axios'a bilgi sızdırması, Washington'un gelişmeyi yakından takip ettiğini gösteriyor. ABD, Suriye'nin İran'dan uzaklaşmasını olumlu karşılayabilir ancak Yemen'e asker göndermenin bölgesel istikrarsızlığı artırabileceği endişesini taşıyor olabilir. Ayrıca, Suriye'nin askeri kapasitesinin sınırlı olması ve iç savaş sonrası altyapı sorunları, böyle bir operasyonun etkinliğini sorgulatıyor.
Uluslararası toplum açısından ise Yemen'deki insani kriz derinleşmeye devam ediyor. Birleşmiş Milletler, Yemen'i dünyanın en büyük insani krizlerinden biri olarak tanımlıyor. Suriye askerlerinin catışmaya dahil olması, sivil kayıpları artırabilir ve barış çabalarını zorlaştırabilir. Diplomatik çözüm arayışları sürerken, askeri tırmanma riski bölgesel istikrarı daha da bozabilir. Suudi Arabistan ve Suriye arasındaki bu görüşmeler, aynı zamanda Arap Birliği içindeki dinamikleri de etkileyebilir; zira Suriye'nin yeniden Arap dünyasına entegrasyonu sürecinde atılan adımlar dikkatle izleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Suriye'nin Yemen'e asker gönderme ihtimali, Türkiye'nin bölgesel çıkarlarını yakından ilgilendiriyor. Türkiye, Suriye'deki yeni yönetimle ilişkilerini güçlendirmeye çalışırken, aynı zamanda Yemen'deki Husilere karşı Suudi Arabistan'ı destekliyor. Suriye'nin İran'dan uzaklaşarak Sünni bloğa yakınlaşması, Türkiye'nin bölgesel stratejisiyle örtüşüyor. Ancak Suriye ordusunun Yemen'de konuşlandırılması, Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığını ve PKK/YPG ile mücadelesini dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, Yemen'deki savaşın uzaması, Türkiye'nin insani yardım ve diplomatik çözüm çabalarını zorlaştırabilir. Türkiye, bölgesel istikrarın sağlanması için Suriye'nin toprak bütünlüğünü ve egemenliğini desteklerken, askeri maceralardan kaçınılması gerektiğini savunuyor.
