Şam'da 25 Ağustos'ta düzenlenen basın toplantısında Mazloum Abdi, on yıldır komutanlığını yürüttüğü Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) feshedildiğini açıkladı. Önce Arapça, ardından Kürtçe konuşan Abdi, gücün Suriye ordusuna katıldığını ve artık bağımsız hareket etmeyeceğini duyurdu. Bu açıklama, Suriye iç savaşının en kritik aktörlerinden birinin sona ermesi anlamına geliyor ve bölgesel dengelerde önemli bir kırılma noktası oluşturuyor.
SDG'nin Feshi: Arka Plan ve Nedenler
Suriye Demokratik Güçleri, 2015 yılında IŞİD'e karşı uluslararası koalisyonun desteklediği bir şemsiye örgüt olarak kurulmuştu. Ağırlıklı olarak Halk Savunma Birlikleri (YPG) ve Kadın Savunma Birlikleri'nden (YPJ) oluşan güç, zamanla Arap aşiretlerini de bünyesine katarak genişledi. ABD'nin silah ve eğitim desteğiyle IŞİD'i yenilgiye uğratan SDG, Suriye'nin kuzeydoğusunda geniş bir özerk bölge ilan etmişti.
Ancak son yıllarda değişen koşullar SDG'nin sonunu hazırladı. ABD'nin bölgeden kısmi çekilme sinyalleri, Rusya'nın etkisini artırması ve Türkiye'nin sınır güvenliği konusundaki kararlılığı SDG'yi köşeye sıkıştırdı. Suriye rejimi ile yapılan müzakereler sonucunda, SDG'nin Suriye ordusuna entegre edilmesi kararlaştırıldı. Abdi'nin açıklaması, bu sürecin resmiyet kazanması olarak yorumlanıyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
SDG'nin feshi, Suriye'nin toprak bütünlüğü açısından önemli bir adım olarak görülüyor. Suriye hükümeti, bu gelişmeyi ülkenin kuzeydoğusundaki kontrolünü yeniden tesis etme yolunda bir kazanım olarak değerlendiriyor. Ayrıca, SDG'nin feshedilmesiyle birlikte, Suriye'deki Kürt siyasi hareketinin geleceği belirsizlik kazanmış durumda. Kürt gruplar, özerklik taleplerinden vazgeçip merkezi yönetimle uzlaşma yolunu mu seçecek, yoksa direniş mi gösterecek? Bu soru, önümüzdeki dönemde Suriye'nin iç dinamiklerini belirleyecek.
Bölgesel aktörler açısından bakıldığında, Türkiye'nin PKK/YPG'ye yönelik güvenlik endişeleri bir ölçüde giderilmiş olabilir. Zira SDG'nin feshedilmesi, YPG'nin Suriye'deki bağımsız yapısının sona ermesi anlamına geliyor. Ancak, Suriye ordusuna entegre olan unsurların nasıl bir yapıya bürüneceği ve Türkiye'nin sınır güvenliği için tehdit oluşturup oluşturmayacağı henüz net değil.
ABD için ise bu gelişme, Suriye'deki stratejik hedeflerinin sekteye uğraması anlamına geliyor. Washington, SDG'yi IŞİD'e karşı bir müttefik olarak görüyordu ve bölgedeki varlığını bu güç üzerinden meşrulaştırıyordu. SDG'nin feshi, ABD'nin Suriye'deki etkinliğini sorgulatacak. Rusya ise bu durumdan kazançlı çıkabilir; çünkü Suriye rejiminin güçlenmesi, Moskova'nın Akdeniz'deki askeri varlığını daha da sağlamlaştırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
SDG'nin feshedilmesi, Türkiye'nin Suriye politikası açısından kritik bir dönemeçtir. Uzun yıllardır PKK/YPG'nin Suriye kolu olarak gördüğü SDG'nin dağılması, sınır güvenliği açısından olumlu bir adım olarak değerlendirilebilir. Ancak, bu unsurların Suriye ordusu çatısı altında yeniden yapılanması, Türkiye'nin endişelerini tamamen gidermeyebilir. Ayrıca, Suriye'deki Kürt siyasi hareketinin evrilmesi, Türkiye'nin kendi Kürt meselesindeki çözüm sürecini de etkileyebilir. Bölgesel istikrarın sağlanması için Türkiye'nin diplomatik kanalları aktif tutması ve Suriye rejimiyle diyalogu sürdürmesi gerekecek. Ekonomik açıdan ise, Suriye'nin kuzeyindeki istikrarsızlığın sona ermesi, sınır ticaretini canlandırabilir ve mülteci dönüşünü hızlandırabilir.
