Suriye hükümeti, Irak üzerinden ülkeye sokulmaya çalışılan ve Lübnan Hizbullahı'na ait olduğu iddia edilen gelişmiş silahlara el koyduğunu duyurdu. Şam yönetimi, ele geçirilen sevkiyatta füzeler, roketler ve insansız hava araçlarının (İHA) bulunduğunu açıkladı. Hizbullah ise Suriye'de herhangi bir askeri faaliyet yürüttüğü yönündeki iddiaları kesin bir dille reddetti. Olay, İran'ın bölgedeki nüfuz mücadelesi ve İsrail'in Hizbullah'ın silahlanmasına yönelik endişeleri bağlamında geniş yankı uyandırdı.
Gelişmenin arka planı
Suriye devlet haber ajansı SANA'ya göre, savunma güçleri Irak sınırı yakınlarında şüpheli bir konvoyu durdurdu. Aramalarda, uzun menzilli füzeler, güdümlü tanksavar roketleri ve keşif amaçlı İHA'lar ele geçirildi. Yetkililer, silahların Lübnan Hizbullahı'na teslim edilmek üzere olduğunu öne sürdü. Hizbullah ise yaptığı yazılı açıklamada, “Suriye'de herhangi bir silah sevkiyatımız veya askeri varlığımız bulunmamaktadır” diyerek suçlamaları yalanladı. Örgüt, Suriye'de sadece Esad rejimine danışmanlık desteği sağladığını savunuyor.
Suriye İç Savaşı'nın başladığı 2011 yılından bu yana Hizbullah, Esad güçlerine aktif destek veriyor. Binlerce savaşçısını Suriye'ye gönderen örgüt, bu sayede İran'ın bölgesel stratejisinin önemli bir parçası haline geldi. Ancak Şam rejimi, zaman zaman Tahran destekli milis gruplarını kontrol etmekte zorlanıyor. Bu son müdahale, Suriye'nin egemenliğini pekiştirme çabası olarak yorumlanabilir. İsrail ise uzun süredir Hizbullah'ın hassas silahlara erişiminin engellenmesi gerektiğini vurguluyor. İsrail Savunma Kuvvetleri'ne göre, örgütün elindeki roket ve füze sayısının 150 bini aştığı tahmin ediliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Silah sevkiyatıyla ilgili bu gelişme, İran ile İsrail arasındaki gölge savaşın bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Tahran, Hizbullah'ı Lübnan'da İran çıkarlarını koruyan bir vekil güç olarak kullanıyor. İsrail ise Hizbullah'ın İran yapımı hassas füzeler edinmesini kırmızı çizgi olarak görüyor ve bu tür sevkiyatları engellemek için Suriye'de yüzlerce hava saldırısı düzenledi. Ancak bu kez müdahale Suriye'nin kendisinden geldi. Bu durum, Şam'ın sınır kontrollerini artırdığına ve bağımsız hareket etme kapasitesini göstermeye çalıştığına işaret ediyor. ABD ve Batılı kaynaklar, İran'ın Irak üzerinden Suriye'ye silah akışını sürdürdüğünü belirtiyor. Bu rotanın kapatılması, Tahran'ın Lübnan'daki gücünü zayıflatabilir. Lübnan'da devam eden siyasi ve ekonomik kriz ortamında, Hizbullah'ın silahlı gücü hem iç hem de bölgesel dengeler açısından kritik öneme sahip.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin güney sınırındaki istikrarsızlık potansiyelini artırmaktadır. Suriye'de artan silah trafiği ve İran destekli milislerin varlığı, Türkiye'nin sınır güvenliğini doğrudan ilgilendirmektedir. Özellikle Irak kuzeyindeki PKK varlığı da düşünüldüğünde, bölgedeki kontrolsüz silah akışı Ankara'nın askeri operasyonlarını zorlaştırabilir. Ayrıca, Hizbullah'ın Lübnan'daki siyasi ve askeri gücü, Doğu Akdeniz'deki enerji dengelerini de etkilemektedir. Türkiye, Lübnan'daki istikrarın korunmasından yana bir tutum izlerken, İran'ın bölgeye yönelik müdahalesine karşı dikkatli bir politika yürütmektedir. Bu tür olaylar, Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığını ve angajman kurallarını yeniden gözden geçirmesine neden olabilir.
