Bilim insanlarının aylardır beklediği El Niño, resmen başladı. Dünya genelinde sıcaklık rekorlarının kırılmasına ve aşırı hava olaylarına yol açması beklenen bu doğa olayı, daha resmen oluşmadan önce 'süper' ve 'Godzilla' gibi lakaplarla anılmaya başlanmıştı. Uzmanlar, bu El Niño'nun şimdiye kadar görülen en güçlülerden biri olabileceğini ve etkilerinin 'çok hızlı bir şekilde vahim hale gelebileceği' uyarısında bulunuyor.
El Niño nedir ve neden bu kadar endişe verici?
El Niño, Pasifik Okyanusu'nun ekvator bölgesinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın üzerine çıkmasıyla oluşan bir iklim modelidir. Bu durum, küresel hava dolaşımını etkileyerek dünyanın farklı bölgelerinde kuraklık, sel, orman yangını ve kasırga gibi aşırı hava olaylarına yol açar. 2015-2016 yıllarında yaşanan güçlü El Niño, küresel sıcaklık rekorları kırılmasına ve birçok ülkede milyarlarca dolarlık hasara neden olmuştu.
Yeni gelişen El Niño'nun ise 2015-2016'dan bile daha güçlü olabileceği tahmin ediliyor. Bilim insanları, bu durumu 'Süper El Niño' olarak adlandırıyor ve etkilerinin özellikle bu yılın ikinci yarısından itibaren daha belirgin hale geleceğini belirtiyor. Pasifik Okyanusu'ndaki sıcaklık anomalilerinin şu anda kayıtlara geçen en yüksek seviyelerde olduğu ifade ediliyor.
Küresel etkileri neler olacak?
El Niño'nun etkileri küresel ölçekte hissedilecek. Güney Amerika'da aşırı yağışlar ve seller beklenirken, Avustralya ve Endonezya gibi bölgelerde kuraklık ve orman yangını riski artıyor. Afrika'da ise kuraklık nedeniyle gıda güvenliği tehdit altına girebilir. Ayrıca, El Niño yıllarında Atlantik'te kasırga aktivitesinin azalmasına rağmen, Pasifik'te tayfun ve kasırgaların daha sık ve şiddetli olması bekleniyor.
En büyük endişelerden biri de küresel sıcaklık artışı. El Niño, zaten iklim değişikliği nedeniyle ısınan dünyayı daha da ısıtarak sıcaklık rekorlarının kırılmasına yol açabilir. Dünya Meteoroloji Örgütü, 2023-2027 döneminde küresel sıcaklıkların sanayi öncesi seviyelere göre 1,5 derece artış eşiğini geçici olarak aşma ihtimalinin yüzde 66 olduğunu açıklamıştı. Bu El Niño, bu eşiğin kalıcı olarak aşılmasına doğru atılan bir adım olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
El Niño'nun doğrudan Türkiye'yi etkilemesi beklenmese de, küresel iklim değişikliğinin bir parçası olarak ülkemizde de etkileri hissedilebilir. Özellikle Akdeniz havzasında sıcaklık artışı ve kuraklık riski, El Niño'nun tetiklediği küresel ısınmayla daha da belirgin hale gelebilir. Türkiye'nin tarım ve su kaynakları üzerinde olumsuz etkiler yaratabilecek bu durum, gıda enflasyonu ve enerji talebi gibi ekonomik sonuçlar da doğurabilir. Ayrıca Orta Doğu'da kuraklığın artması, bölgesel istikrarsızlıkları derinleştirerek Türkiye'nin güvenlik ve göç politikalarını etkileyebilir.
