Sudan Doktorlar Ağı (SDN) tarafından yapılan açıklamaya göre, Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) tarafından Kuzey Kordofan eyaletinin Umm Badir bölgesinde düzenlenen saldırıda en az 25 sivil hayatını kaybetti. SDN, saldırının etnik temelli olabileceğine dair güçlü işaretler bulunduğunu belirtti. Olay, Sudan'da Nisan 2023'ten bu yana devam eden iç savaşta sivillere yönelik şiddetin son örneği olarak kaydedildi.
Arka Plan: Sudan'da İç Savaş ve RSF'nin İlerleyişi
Sudan ordusu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasındaki çatışmalar, Nisan 2023'te başkent Hartum'da patlak verdi ve kısa sürede ülke geneline yayıldı. Çatışmalar özellikle Darfur, Kordofan ve Hartum çevresinde yoğunlaştı. Birleşmiş Milletler verilerine göre, savaş boyunca binlerce sivil öldü, milyonlarca kişi yerinden edildi ve ülke genelinde insani kriz derinleşti.
Umm Badir, Kuzey Kordofan eyaletinin kırsal bir bölgesi olup, stratejik olarak Hartum ile Darfur arasındaki geçiş güzergahında yer alıyor. RSF, son aylarda Kuzey Kordofan'da kontrolünü artırmaya çalışıyor. SDN'nin açıklamasına göre, saldırıda ölenlerin çoğunun belirli bir etnik gruba mensup olduğu ve köyün hedef alınmasının rastgele olmadığı ifade ediliyor. Ancak bağımsız kaynaklar tarafından olayın etnik boyutu henüz doğrulanmadı.
Sudan Doktorlar Ağı, ülke çapında sağlık hizmetlerinin çöktüğünü ve saldırı bölgelerine yardım ulaştırılamadığını belirterek, uluslararası toplumu acil müdahaleye çağırdı. Örgüt, daha önce de birçok katliamı raporlamış ve sivillere yönelik ihlalleri belgelemişti. BM ve insan hakları örgütleri, Sudan'da her iki tarafın da savaş suçu işlediğine dair kanıtlar olduğunu açıklamıştı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Sudan'daki iç savaş, yalnızca ülke içinde değil, bölgesel istikrar açısından da ciddi sonuçlar doğuruyor. Mısır, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölge ülkeleri, Sudan'daki taraflarla farklı düzeylerde ilişkiler geliştirirken, çatışmanın uzaması Kızıldeniz ve Sahel bölgesinde güvenlik risklerini artırıyor. RSF'nin Darfur ve Kordofan'daki etnik temelli saldırıları, 2003 Darfur soykırımını hatırlatan bir tablo oluşturuyor. Uluslararası Ceza Mahkemesi, Sudan'daki suçlarla ilgili soruşturmalarını sürdürüyor.
BM Güvenlik Konseyi, ateşkes çağrılarını yinelemesine rağmen sahada kalıcı bir barış sağlanamadı. İnsani yardım kuruluşları, Sudan'a erişimde büyük zorluklar yaşıyor. Milyonlarca Sudanlı, komşu ülkelere sığınmak zorunda kaldı; Çad, Mısır ve Güney Sudan en fazla mülteci barındıran ülkeler arasında. Kriz, dünyanın en büyük yerinden edilme ve açlık sorunlarından biri haline geldi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sudan'daki iç savaş, Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz politikalarını doğrudan etkiliyor. Türkiye, Sudan'da hem insani yardım hem de yatırım projeleriyle uzun yıllardır aktif bir aktör. Savaşın uzaması, Türk iş insanlarının bölgedeki yatırımlarını ve ticari faaliyetlerini riske atıyor. Ayrıca, istikrarsızlık Kızıldeniz'deki seyrüsefer güvenliğini tehdit ederek Süveyş Kanalı üzerinden yürütülen Türk dış ticaretini olumsuz etkileyebilir. Türkiye'nin, bölgesel aktörlerle diyalog kurarak Sudan'da barışçıl bir çözüm için arabuluculuk yapması, hem insani hem stratejik çıkarları açısından önem taşıyor.
