Sudan ordusu, Mavi Nil eyaletinde bulunan stratejik öneme sahip El-Kurmuk kasabasını, Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) ve Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey (SPLM-N) güçleriyle yaşanan şiddetli çatışmaların ardından yeniden kontrol altına aldı. Askeri kaynaklar, Anadolu Ajansı'na yaptıkları açıklamada, ordu birliklerinin sınır kasabasına girdiğini ve güvenliği sağladığını bildirdi. El-Kurmuk, Etiyopya sınırına yakın konumuyla lojistik ve askeri açıdan kritik bir nokta olarak öne çıkıyor. Sudan ordusu ve HDK arasındaki çatışmalar Nisan 2023'ten bu yana şiddetlenerek devam ediyor.
Çatışmaların arka planı ve El-Kurmuk'un önemi
Sudan'da egemenlik mücadelesi olarak başlayan çatışmalar, Genelkurmay Başkanı Abdulfettah el-Burhan liderliğindeki düzenli ordu ile Muhammed Hamdan Dagalo komutasındaki paramiliter HDK arasında yaşanıyor. El-Kurmuk, Mavi Nil eyaletinin doğusunda yer alan ve Etiyopya'ya açılan önemli bir geçiş noktası. Kasabanın kontrolü, bölgedeki ticaret yolları ve askeri sevkiyat açısından büyük önem taşıyor. SPLM-N, Sudan'ın güneyindeki ayrılıkçı hareketlerle bağlantılı bir grup olarak zaman zaman HDK ile iş birliği yapıyor. Ordu kaynakları, El-Kurmuk'un geri alınmasıyla birlikte bölgedeki HDK ve SPLM-N varlığının zayıfladığını, ancak çatışmaların tamamen sona ermediğini belirtiyor. Hartum ve diğer büyük şehirlerdeki çatışmalar sürerken, ordu kırsal alanlardaki stratejik noktaları geri kazanmaya odaklanmış durumda.
Bölgesel ve küresel boyut
Sudan'daki iç savaş, bölgesel istikrarı tehdit ederken, uluslararası toplumun da dikkatini çekiyor. Birleşmiş Milletler, Afrika Birliği ve çeşitli bölgesel aktörler ateşkes çağrıları yapıyor ancak somut bir ilerleme kaydedilemiyor. El-Kurmuk'un geri alınması, ordunun sahada bir miktar ilerleme kaydettiğini gösterse de, HDK'nın hâlâ geniş bölgeleri kontrol ettiği ve çatışmaların ülke geneline yayıldığı belirtiliyor. Etiyopya sınırındaki bu gelişme, iki ülke arasındaki sınır güvenliği sorunlarını da gündeme getiriyor. Ayrıca, Yemen ve Libya gibi bölgesel krizlerle mücadele eden ülkeler için Sudan'daki istikrarsızlık, göç ve güvenlik risklerini artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Sudan'da tarihsel olarak yakın ilişkiler geliştirdiği bir ülke olup, özellikle Osmanlı döneminden kalan bağlar ve son yıllarda artan ticari ve askeri iş birlikleriyle bölgede önemli bir aktör konumundadır. Sudan'daki iç savaş, Türkiye'nin Kızıldeniz ve Doğu Afrika'daki çıkarlarını doğrudan etkileyebilir. Çatışmaların uzaması, Türk yatırımlarını ve bölgesel denge politikalarını zorlayabilir. Ayrıca, Sudan'daki istikrarsızlık, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki nüfuz mücadelesinde dezavantaj yaratabilir. Ankara'nın taraflar arasında arabuluculuk girişimleri ve insani yardım çabaları, bu krizin Türkiye için hem risk hem de fırsat barındırdığını gösteriyor.
