Sudan'ın Kuzey Kordofan Eyaleti'nde ordu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasındaki çatışmalar yoğunlaştı ve binlerce aile evlerini terk etmek zorunda kaldı. Birleşmiş Milletler ve insani yardım kuruluşları, bölgeden kaçan kadın ve çocukların gıda, su ve tıbbi yardıma acil ihtiyaç duyduğunu bildiriyor. Çatışmaların sivil halk üzerindeki etkisi giderek ağırlaşıyor; göç dalgası, ülkenin zaten kırılgan olan insani durumunu daha da kötüleştiriyor.
Kuzey Kordofan'da Çatışmaların Arka Planı
Sudan'da Nisan 2023'te ordu ile RSF arasında başlayan güç mücadelesi, ülkenin birçok bölgesine yayıldı. Kuzey Kordofan Eyaleti, stratejik konumu ve tarımsal potansiyeli nedeniyle çatışmaların odağında yer alıyor. Devlete bağlı güçler ile RSF arasında haftalardır süren çatışmalar, özellikle eyaletin batı kesimlerinde yoğunlaşıyor. Yerel kaynaklar, hava saldırıları ve topçu bombardımanlarının sivillerin yaşadığı mahalleleri hedef aldığını, onlarca sivilin hayatını kaybettiğini aktarıyor.
Çatışmalar nedeniyle binlerce aile, can güvenliği endişesiyle evlerini terk ederek daha güvenli bölgelere ulaşmaya çalışıyor. Göç edenlerin büyük çoğunluğunu kadınlar ve çocuklar oluşturuyor. BM verilerine göre, Kuzey Kordofan'dan kaçanların sayısı son iki haftada 50 bini aştı. Bu kişiler, ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin yoğunlaştığı El Fasher ve Darfur bölgelerine yöneliyor.
İnsani Kriz ve Acil İhtiyaçlar
Yerinden edilen ailelerin durumu her geçen gün daha da kötüleşiyor. Ulaşım imkanlarının kısıtlı olması, insani yardım kuruluşlarının bölgeye erişimini engelliyor. Gıda, temiz su, barınma ve sağlık hizmetlerine erişim neredeyse imkânsız hale geldi. Anne ve çocukların yetersiz beslenme nedeniyle hastalıklara yakalandığı, bazı çocukların hayatını kaybettiği bildiriliyor. Dünya Gıda Programı (WFP), bölgede acil gıda yardımı başlatmak için izin bekliyor; ancak güvenlik riskleri ve lojistik zorluklar operasyonları yavaşlatıyor.
Yardım kuruluşları, Sudan'daki çatışmaların 10 milyondan fazla insanı yerinden ettiğini ve 25 milyon kişinin insani yardıma muhtaç olduğunu vurguluyor. Kuzey Kordofan'daki son dalga, ülke genelindeki insani krizi derinleştiriyor. Uzmanlar, uluslararası toplumun ilgisizliği nedeniyle krizin daha da büyüyeceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Sudan'daki iç savaş, yalnızca ülkeyi değil, tüm Doğu Afrika bölgesini etkiliyor. Sudan, Çad, Mısır ve Güney Sudan'a komşu. Çatışmaların uzaması, bu ülkelere sığınan göçmen sayısının artmasına yol açıyor. Mısır, Etiyopya ve Çad'a sığınan Sudanlıların sayısı 1 milyonu geçti. Bölgede artan güvensizlik, Kızıldeniz ticaret yollarını ve Nil Nehri'nin su kaynaklarını da tehdit ediyor. Ayrıca, RSF'nin altın madenlerini kontrol etmesi, bölgede silah ve yasa dışı ticaretin artmasına neden oluyor.
Uluslararası toplum, Sudan'daki tarafları ateşkese çağırıyor. Suudi Arabistan ve ABD'nin arabuluculuğunda yürütülen müzakereler sonuçsuz kalırken, BM Güvenlik Konseyi'nin çatışmalara müdahil olma noktasında yeterli irade gösterdiği söylenemez. Rusya'nın vetoları ve Çin'in çekimserliği, uluslararası toplumun ortak bir tutum almasını engelliyor. Bu durum, Sudan'daki insani krizin derinleşmesine ve çatışmaların bölgesel bir savaşa dönüşme riskini artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Sudan ile tarihsel, dini ve ekonomik bağlara sahip bir ülke olarak krizden doğrudan etkileniyor. Türkiye'nin Afrika açılımı politikası kapsamında Sudan'da önemli yatırımları bulunuyor. Sudan'daki siyasi istikrarsızlının devam etmesi, Türk yatırımlarını olumsuz etkiliyor ve bölgesel ticaret yollarını tehdit ediyor. Ayrıca, Türkiye, Sudan'da barışın tesisi için arabuluculuk girişimlerinde bulunmuş ve insani yardım ulaştırılması için çaba sarf etmiştir. Bu kriz, Türkiye'nin Afrika'daki nüfuzunu ve insani yardım politikalarını yeniden şekillendirmesini gerektiriyor. Türkiye'nin, Sudan'da kalıcı bir ateşkes ve siyasi çözüm için daha proaktif bir rol üstlenmesi, bölgesel istikrarın sağlanması açısından hayati önem taşıyor.
