ABD Sosyal Güvenlik İdaresi (SSA), yeni doğan bebekler için otomatik olarak 'Trump Hesabı' (Trump Account) adı verilen bir yatırım hesabı açılmasını sağlayacak yeni bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu. Buna göre, ebeveynler doğum sırasında çocukları adına bir yatırım hesabı başlatabilecek. Düzenleme, özellikle düşük ve orta gelirli ailelerin çocukları için uzun vadeli birikim imkânı sunmayı amaçlıyor.
Gelişmenin arka planı
'Trump Hesabı' olarak adlandırılan bu yatırım hesabı, aslında 2017 yılında yürürlüğe giren bir yasa kapsamında oluşturulan bireysel kalkınma hesaplarına (Individual Development Accounts - IDA) dayanıyor. O dönemde uygulama gönüllülük esasına dayanıyordu; ebeveynlerin çocukları için bir hesap açması ve devletin belirli bir miktarı eşleştirmesi şeklinde işliyordu. Yeni düzenleme ile artık her yeni doğan çocuk için otomatik olarak bir Trump Hesabı açılacak ve ebeveynlerin hesabı aktif hale getirmek için bir başvuru yapması gerekmeyecek. Hesap, çocuğun 18 yaşına kadar eğitim, sağlık veya bir ev satın almak gibi amaçlar için kullanılabilecek.
SSA yetkililerine göre, bu otomatik kayıt sistemi sayesinde her yıl yaklaşık 4 milyon çocuğun bir Trump Hesabına sahip olması bekleniyor. Devlet, her çocuk için 500 dolar başlangıç katkısı yapacak ve ailelerin kendi ekledikleri miktarları da 1.000 dolara kadar eşleştirecek. Bu sayede çocuklar 18 yaşında 5.000 ila 20.000 dolar arasında bir birikime sahip olabilecek. Uygulamanın maliyetinin ise ilk yıl yaklaşık 60 milyar dolar olması öngörülüyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Trump Hesabı uygulaması, ABD'nin yoksullukla mücadele ve servet eşitsizliğini azaltma politikalarının bir parçası olarak görülüyor. Özellikle dezavantajlı topluluklarda yaşayan çocukların gelecekte maddi bir temele sahip olmasını hedefliyor. Bu model, daha önce İngiltere'de 'Child Trust Fund' adıyla uygulanmış, ancak 2010 yılında sonlandırılmıştı. Kanada ve Avustralya'da da benzer programlar bulunuyor. Uygulama, küresel çapta çocuk yoksulluğu ve servet dağılımı tartışmalarına yeni bir boyut kazandırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de çocuklara yönelik benzer bir birikim hesabı uygulaması bulunmuyor. Ancak ABD'deki bu düzenleme, özellikle düşük gelirli ailelerin çocuklarının gelecekteki eğitim veya barınma ihtiyaçlarına katkı sağlaması açısından örnek teşkil edebilir. Küresel ekonomik eşitsizlik ve sosyal devlet politikaları bağlamında, Türkiye'nin de benzer bir modeli değerlendirmesi, özellikle genç nüfusun finansal okuryazarlık ve birikim alışkanlıklarını geliştirmesi açısından faydalı olabilir. Ancak böyle bir uygulamanın maliyetinin ve sürdürülebilirliğinin Türkiye'nin ekonomik koşulları göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi gerekiyor.
