Somaliland Cumhurbaşkanı Muse Bihi Abdi'nin yakın zamanda İsrail'e resmi bir ziyaret gerçekleştirmesi bekleniyor. Orta Doğu merkezli haber kaynaklarına göre, bu ziyaret Somaliland'ın uluslararası tanınma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Henüz resmi bir açıklama yapılmamış olsa da, görüşmelerin güvenlik, ekonomi ve diplomatik iş birliği alanlarında yoğunlaşması bekleniyor. İsrail'in Afrika Boynuzu'ndaki stratejik çıkarları ve Somaliland'ın bölgedeki konumu, bu ziyareti daha da anlamlı kılıyor.
Gelişmenin arka planı
Somaliland, Somali'den 1991 yılında tek taraflı bağımsızlığını ilan etmiş ancak uluslararası toplum tarafından tanınmayan bir ülke konumunda. Bölgedeki istikrarı ve nispeten güvenli yapısıyla dikkat çeken Somaliland, özellikle Berbera Limanı gibi stratejik altyapılarla yabancı yatırım çekmeye çalışıyor. İsrail ise Afrika'daki nüfuzunu artırmak için tanınmayan devletlerle ilişkiler geliştirme stratejisi izliyor. Geçmişte de İsrail'in Güney Sudan ve Eritre ile benzer ilişkiler kurduğu biliniyor. Somaliland'ın İsrail ile kuracağı bağ, özellikle İran ve Katar gibi bölgesel aktörlerin tepkisine yol açabilir.
Ziyaretin zamanlaması da dikkat çekici: İsrail, Yemen'deki Husilere karşı operasyonlarını sürdürürken, Somaliland Kızıldeniz'in güney girişinde stratejik bir konuma sahip. Bu durum, İsrail'in deniz güvenliği endişeleriyle Somaliland'ın liman altyapısını kullanma potansiyelini akla getiriyor. Ayrıca, 2022'de İsrail'in Birleşmiş Milletler'de Somaliland'ı gözlemci statüsüne getirme girişimi başarısız olmuş, ancak bu yöndeki çabalar devam ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Somaliland-İsrail yakınlaşması, Afrika Boynuzu'ndaki güç dengelerini etkileyebilir. Somali hükümeti, Egemenliğini ihlal ettiği gerekçesiyle bu tür girişimlere şiddetle karşı çıkıyor. Somali, Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi olarak İsrail ile normalleşmeye mesafeli duruyor. Öte yandan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi Somaliland'la yakın ilişkileri olan ülkeler, bu ziyareti dolaylı olarak destekleyebilir. BAE, Berbera Limanı'nın işletmesinde önemli bir rol oynuyor ve İsrail ile normalleşme sürecini tamamlamış durumda.
Küresel ölçekte, ABD ve bazı Avrupa ülkeleri Somaliland'ın tanınması konusunda bölünmüş durumda. ABD, Somali'nin toprak bütünlüğünü desteklemekle birlikte, Somaliland'daki istikrarı da takdir ediyor. İsrail'in bu ziyareti, uluslararası toplumda Somaliland'ın tanınması için bir katalizör görevi görebilir. Ancak, bu hamle aynı zamanda İsrail'in Afrika'daki diplomatik ağını genişletme stratejisinin bir parçası olarak da okunabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Somali ile güçlü ikili ilişkilere sahip olup, Somali hükümetiyle kapsamlı bir iş birliği yürütmektedir. Türkiye, Somali'nin toprak bütünlüğünü desteklemekte ve Somaliland'ın bağımsızlığını tanımamaktadır. Bu bağlamda, Somaliland Cumhurbaşkanı'nın İsrail ziyareti, Ankara'nın Mogadişu ile ilişkilerini ve bölgedeki dengeleri etkileyebilir. Türkiye, Kızıldeniz ve Afrika Boynuzu'nda artan rekabette, Somali'deki askeri varlığı ve kalkınma projeleriyle önemli bir aktördür. İsrail-Somaliland yakınlaşması, bölgedeki Türk çıkarlarına doğrudan bir tehdit oluşturmasa da, dolaylı olarak Somali'nin güvenlik endişelerini artırabilir ve Türkiye'nin bu ülkedeki nüfuzunu sorgulamasına yol açabilir.
