Somaliland Savunma Bakanı Muhammed Yusuf Ali, ayrılıkçı bölgenin İsrail'den askeri eğitim aldığını ancak İsrail'in kendi topraklarında bir askeri üssü bulunmadığını açıkladı. Bakan Ali, Reuters'a verdiği mülakatta, İsrail'in Somaliland polis ve ordusuna eğitim verdiğini teyit ederken, üs iddialarını yalanladı. Bununla birlikte, Somaliland yönetiminin tarım alanında İsrail yatırımını çekmek için girişimlerde bulunduğu bildirildi.
Gelişmenin Arka Planı
Somaliland, 1991 yılında Somali'den tek taraflı bağımsızlık ilan eden ancak uluslararası toplum tarafından tanınmayan bir bölgedir. Afrika Boynuzu'nda stratejik bir konuma sahip olan Somaliland, Kızıldeniz'e kıyısı olan Berbera limanıyla dikkat çekiyor. İsrail ile Somaliland arasındaki ilişkiler son yıllarda derinleşirken, özellikle güvenlik ve istihbarat işbirliği ön plana çıkıyor. Savunma Bakanı Ali, İsrail'in Somaliland'da bir üs kurma arayışında olmadığını, ancak mevcut eğitim programlarının sürdüğünü vurguladı. Eğitimlerin kapsamı hakkında ayrıntı vermeyen Bakan, iki ülke arasındaki savunma işbirliğinin normal diplomatik ilişkiler çerçevesinde yürütüldüğünü belirtti.
Somaliland'ın İsrail ile yakınlaşması, bölgede dikkatle izleniyor. İsrail daha önce de Afrika ülkeleriyle güvenlik işbirliği anlaşmaları imzalamış, tarım teknolojisi ve sulama sistemleri konusunda yardım sağlamıştı. Somaliland'ın bu işbirliğinden tarım sektörünü geliştirme beklentisi, ülkenin kuraklık ve gıda güvenliği sorunlarıyla mücadelesi bağlamında önem taşıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Somaliland-İsrail ilişkileri, Afrika Boynuzu'ndaki güç dengelerini etkileme potansiyeli taşıyor. Somali federal hükümeti, Somaliland'ın bağımsızlık girişimlerine karşı çıkarken, İsrail'in bu bölgeyle işbirliği Mogadişu tarafından endişeyle karşılanıyor. Öte yandan, İsrail'in Doğu Afrika'da yeni müttefikler arayışı, İran veya diğer bölgesel aktörler karşısında stratejik bir hamle olarak yorumlanıyor. Kızıldeniz'in güney girişinde yer alan Berbera Limanı, Birleşik Arap Emirlikleri tarafından da askeri ve ticari amaçlarla kullanılıyor. İsrail'in bu limana ilgisi, Körfez ülkeleriyle rekabet ve işbirliği dinamiklerini de beraberinde getiriyor. Ayrıca, İsrail'in Afrika'da artan varlığı, kıta ülkeleriyle ekonomik ve diplomatik bağlarını güçlendirme stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Somali federal hükümetiyle yakın ilişkiler içinde olup Mogadişu'da büyükelçilik ve askeri üs bulunduruyor. Somaliland'ın İsrail ile askeri eğitim anlaşması, Türkiye'nin Somali'deki nüfuz alanını doğrudan etkilemese de, bölgedeki diğer aktörlerin hamleleri Ankara tarafından yakından izleniyor. İsrail'in Somaliland ile işbirliği, Türkiye'nin Kızıldeniz'deki çıkarları ve Somali'deki istikrar politikaları açısından yeni bir rekabet unsuru oluşturabilir. Ancak Türkiye'nin Somali hükümetiyle olan köklü bağları ve kalkınma projeleri, bu gelişmeyi dengeleyici bir faktör olarak öne çıkıyor. Türkiye, bölgesel istikrar ve terörle mücadele odaklı politikalarını sürdürürken, İsrail'in Afrika açılımını dikkatle takip etmektedir.
