Somali'nin başkenti Mogadişu'da iki gün süren şiddetli çatışmaların ardından hükümet, düzenin sağlandığını duyurdu. Çatışmalar, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ertelenmesine tepki gösteren muhalif güçler ile hükümet yanlısı kuvvetler arasında yaşanmıştı. En az 16 kişinin hayatını kaybettiği, çok sayıda kişinin yaralandığı çatışmalar, başkentin Wadajir ve Hodan semtlerini felç etmişti. Hükümet güçleri kontrolü ele geçirdiğini açıklarken, muhalefet liderleri ateşkesi reddederek mücadeleye devam edeceklerini bildirdi.
Gelişmenin Arka Planı
Somali'deki siyasi kriz, Cumhurbaşkanı Muhammed Abdullahi Muhammed'in (Farmajo) görev süresinin 2021 Şubat ayında sona ermesine rağmen seçimlerin düzenlenememesiyle derinleşti. Farmajo, nisan ayında çıkarılan bir kararnameyle görev süresini iki yıl daha uzatma girişiminde bulunmuş, bu durum muhalefet ve uluslararası toplum tarafından sert tepkiyle karşılanmıştı. Muhalefet liderleri, cumhurbaşkanının yetkisini aştığını ve yeni seçimlerin bir an önce yapılması gerektiğini savunuyor. Çatışmaların fitilini ateşleyen olay ise, 15 Mayıs'ta hükümet güçlerinin muhalif bir milletvekilinin evini araması oldu. Bunun üzerine muhalif gruplar sokaklara dökülürken, iki taraf arasında çatışmalar başladı.
Çatışmalarda hükümet birliklerinin yanı sıra, muhalefete bağlı silahlı gruplar da yer aldı. Somalili yetkililer, düzenin sağlanması için ek askeri birliklerin sevk edildiğini ve sokağa çıkma yasağının uygulandığını belirtti. Ancak muhalefet kanadı, hükümetin güç kullanmasını kınayarak, meşru olmayan bir yönetime karşı direnişin süreceğini duyurdu.
Bölgesel veya Küresel Boyut
Somali'deki bu istikrarsızlık, yalnızca iç siyasi dengeleri değil, aynı zamanda Afrika Boynuzu bölgesindeki güç dengesini de etkileme potansiyeli taşıyor. Somali, uzun yıllardır iç savaş ve terör örgütü El-Şebab'ın saldırılarıyla mücadele ediyor. Ülkedeki siyasi boşluk, El-Şebab gibi radikal grupların güçlenmesine zemin hazırlayabilir. Ayrıca, Somali'nin kuzeyindeki Somaliland ve Puntland gibi özerk bölgelerin merkezi yönetimle ilişkileri de gergin. Uluslararası toplum, özellikle Birleşmiş Milletler ve Afrika Birliği, tarafları diyaloğa çağırırken, seçim sürecinin bir an önce tamamlanması gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Somali'deki en büyük kalkınma ortaklarından biri olarak öne çıkıyor. Büyükelçilik, TİKA, Yunus Emre Enstitüsü ve Maarif Vakfı gibi kurumlar aracılığıyla ülkede aktif faaliyet gösteren Türkiye, özellikle Mogadişu'da altyapı ve eğitim projeleri yürütüyor. Somali'deki siyasi istikrarsızlık, Türkiye'nin bölgedeki yatırımlarını ve insani yardımlarını tehdit edebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki stratejik konumu nedeniyle, Somali'deki krizin bölgesel güvenliğe etkileri Ankara tarafından yakından izleniyor. Türkiye, taraflar arasında arabuluculuk yaparak istikrarın sağlanmasına katkıda bulunabilir.
