Somali'nin güneybatısındaki Baidoa kentinde rakip güçler arasında şiddetli çatışmalar yaşandığı ve ilk belirlemelere göre can kayıplarının olduğu bildirildi. Yerel kaynaklara göre, kente düzenlenen saldırılar federal birliklerin karşılık vermesiyle çatışmaya dönüştü. Olayın ne zaman başladığı ve tarafların kimliği henüz netleşmedi. Bölgeden gelen bilgiler, çatışmaların hâlâ sürdüğünü ve sivil halkın bölgeden kaçmaya çalıştığını gösteriyor.
Baidoa'da gerilim nasıl tırmandı?
Baidoa, Somali'nin Güneybatı Eyaleti'nin geçici başkenti konumunda. Son yıllarda Eş-Şebab örgütünün saldırılarına sahne olan kent, aynı zamanda federal hükümet ile bölgesel yönetimler arasındaki güç mücadelesinin merkezinde yer alıyor. Bu son çatışmanın, federal güçler ile bölgesel milisler arasındaki anlaşmazlıklardan kaynaklandığı tahmin ediliyor. Ancak henüz hangi grubun saldırıyı başlattığına dair resmi bir açıklama yapılmadı.
Somali hükümeti, geçtiğimiz aylarda Eş-Şebab'a karşı geniş kapsamlı bir askeri operasyon başlatmıştı. Baidoa, bu operasyonların lojistik üslerinden biri olarak kullanılıyordu. Kentteki güvenlik boşluğu, farklı silahlı grupların kontrol sağlama çabalarını artırmış durumda. Bölge halkı, hem Eş-Şebab saldırılarından hem de rakip güçler arasındaki çatışmalardan büyük zarar görüyor.
Baidoa'da daha önce de benzer çatışmalar yaşanmıştı. 2021 yılında federal güçler ile bölgesel yönetim arasında çıkan çatışmalarda onlarca kişi hayatını kaybetmişti. Bu tür olaylar, Somali'nin kırılgan güvenlik yapısını ve merkezi hükümetin otorite boşluğunu gözler önüne seriyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Somali, Afrika Boynuzu'nda stratejik bir konumda bulunuyor. Kızıldeniz'e açılan Aden Körfezi'ne yakınlığı, bölgeyi küresel ticaret yolları açısından kritik kılıyor. Ülkedeki istikrarsızlık, deniz korsanlığı ve terörizmle mücadele çabalarını da olumsuz etkiliyor. Türkiye, son yıllarda Somali'de en aktif dış aktörlerden biri haline geldi. Ankara, 2011'den bu yana Somali'ye insani yardım, altyapı yatırımları ve askeri eğitim desteği sağlıyor. Türkiye'nin Mogadişu'daki büyükelçiliği ve askeri üssü, ülkedeki varlığının somut göstergeleri.
Baidoa'daki çatışma, Türkiye'nin Somali'deki istikrar çabalarını sekteye uğratabilir. Eğer çatışmalar yayılırsa, Türkiye'nin bölgedeki yatırımları ve personeli risk altına girebilir. Ayrıca, Somali ordusunun Eş-Şebab'a karşı yürüttüğü operasyonlar zayıflayabilir. Bu da örgütün yeniden güç kazanmasına yol açabilir.
Uluslararası toplum, Somali'deki şiddeti endişeyle izliyor. Birleşmiş Milletler ve Afrika Birliği, taraflara itidal çağrısı yapabilir. Ancak şu ana kadar resmi bir açıklama gelmedi. Bölgedeki çatışmaların, ülkedeki insani krizi daha da derinleştirmesi bekleniyor. Milyonlarca Somalili, kuraklık ve çatışma nedeniyle yardıma muhtaç durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Somali'deki çatışma, Türkiye'nin Afrika Boynuzu politikası açısından kritik bir sınav niteliğinde. Türkiye, son on yılda Somali'de istikrarın sağlanması için önemli yatırımlar yaptı; askeri eğitim, hastane ve altyapı projeleriyle bölgede etkin bir aktör haline geldi. Baidoa'daki çatışmalar, bu kazanımları tehdit edebilir. Eğer çatışmalar yayılırsa, Türkiye'nin Somali ordusuna verdiği destek sekteye uğrayabilir ve Eş-Şebab yeniden güç kazanabilir. Ayrıca, Türk iş insanlarının ve askeri personelinin güvenliği riske girebilir. Ankara'nın, taraflar arasında arabuluculuk yaparak gerilimi düşürmesi ve Somali hükümetine destek mesajı vermesi bekleniyor. Uzun vadede, Somali'de kalıcı istikrar, Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu pekiştirecektir.
