İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, işgal altındaki Batı Şeria'da "Gazze'de yaptıklarımızı yapın" diyerek topyekûn savaş başlatılması çağrısında bulundu. Smotrich'in bu açıklaması, bölgede artan gerilim ve Filistinlilere yönelik şiddet olaylarının ardından geldi. Uluslararası toplum, açıklamayı kınayarak tansiyonun daha da yükselmesinden endişe duyuyor.
Gelişmenin Arka Planı
Bezalel Smotrich, İsrail hükümetinde aşırı sağcı Dini Siyonizm partisinin lideri ve Maliye Bakanı olarak görev yapıyor. Kendisi daha önce de Batı Şeria'da Filistinlilere yönelik sert politikaları desteklemiş, yerleşim yerlerinin genişletilmesini savunmuştu. Smotrich'in son açıklaması, Batı Şeria'da son haftalarda artan İsrail askeri operasyonları ve Filistinli militanlarla çatışmalar bağlamında değerlendiriliyor. İsrail ordusu, Cenin ve Nablus gibi şehirlerde düzenlediği baskınlarda çok sayıda Filistinliyi gözaltına aldı veya öldürdü. Filistin Sağlık Bakanlığı'na göre, bu yıl Batı Şeria'da öldürülen Filistinli sayısı 200'ü aştı. Smotrich, "Gazze'de yaptığımız gibi" ifadesiyle, İsrail'in Gazze Şeridi'nde Hamas'a karşı yürüttüğü geniş kapsamlı askeri harekatı kastediyor. Gazze'de Ekim 2023'ten bu yana devam eden çatışmalarda binlerce sivil hayatını kaybetti. Smotrich'in çağrısı, İsrail iç siyasetinde tartışmalara yol açtı; muhalefet, bu tür açıklamaların ülkeyi daha da izole edeceğini savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Smotrich'in açıklaması, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan istikrarı daha da bozabilir. Batı Şeria, İsrail ile Filistin yönetimi arasında uzun süredir devam eden bir çatışma bölgesi. İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim politikaları uluslararası hukuka aykırı kabul ediliyor ve Birleşmiş Milletler kararlarına konu olmuş durumda. Smotrich gibi aşırı sağcı isimlerin yükselişi, İsrail'in uluslararası arenada yalnızlaşmasına neden oluyor. ABD yönetimi, İsrail'e yönelik eleştirilerini artırmış olsa da askeri destek devam ediyor. Avrupa Birliği ve Arap ülkeleri, Batı Şeria'da yeni bir cephe açılmasının bölgesel bir savaşa yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Filistin yönetimi, uluslararası toplumu acil müdahaleye çağırdı. Hamas ise açıklamayı "savaş suçu" olarak nitelendirdi. İsrail'in kuzeyinde Hizbullah ile artan çatışmalar da göz önüne alındığında, Smotrich'in sözleri çok cepheli bir savaş riskini gündeme getiriyor. Bölgede tansiyonun düşürülmesi için diplomatik çabalar sürüyor ancak somut bir sonuç alınamadı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin meselesinde geleneksel olarak Filistinlilerin yanında yer almakta ve İsrail'in Batı Şeria'daki politikalarını sert biçimde eleştirmektedir. Smotrich'in açıklaması, Türkiye'nin bölgedeki barış ve istikrar çağrılarını haklı çıkarır niteliktedir. Türkiye, olası bir geniş çaplı İsrail operasyonunun bölgesel göç dalgalarına ve enerji güvenliğine olumsuz etkilerinden endişe duymaktadır. Ayrıca Türkiye, İsrail ile ilişkilerini normalleştirme sürecinde olup, bu tür açıklamalar süreci zora sokabilir. Türkiye'nin Orta Doğu'daki arabuluculuk rolü ve Filistinli gruplarla diyaloğu, Batı Şeria'daki gelişmelerde belirleyici olabilir. Ankara, uluslararası toplumu acil ateşkes ve iki devletli çözüm için harekete geçmeye davet etmektedir.
