ABD'de Yüksek Mahkeme'nin, eski Başkan Donald Trump'ın gündemini onaylayan bir "lastik damga" olduğu yönündeki yaygın söylem, aslında medya tarafından yürütülen bir dezenformasyon kampanyasının ürünü. Bu kampanyanın temelinde, mahkemenin kararlarının niteliğinden çok niceliğine odaklanan hatalı bir algı yatıyor. Son dönemde mahkemenin muhafazakar üstünlüğü, siyasi yelpazenin iki ucunda da tartışmalara yol açarken, uzmanlar bu algının mahkemenin itibarını zedelediğini ve Amerikan demokrasisinin temel kurumlarına olan güveni erozyona uğrattığını belirtiyor.
Karar Sayısı mı, Karar Kalitesi mi?
Yüksek Mahkeme'nin son dönemdeki kararlarına bakıldığında, özellikle kürtaj hakkını ortadan kaldıran Dobbs v. Jackson Women's Health Organization kararı, silah taşıma haklarını genişleten New York State Rifle & Pistol Association v. Bruen kararı ve çevre düzenlemelerini sınırlayan West Virginia v. EPA kararı gibi muhafazakar çizgide önemli kararlar alındığı görülüyor. Bu kararlar, Demokratlar tarafından sert bir şekilde eleştirilirken, mahkemenin "partizan" bir kurum haline geldiği iddialarını güçlendirdi.
Ancak analistler, mahkemenin bu dönemde verdiği kararların sayısına bakıldığında, aslında önceki dönemlere göre bir azalma olduğuna dikkat çekiyor. Örneğin, 2022-2023 döneminde Yüksek Mahkeme toplam 58 karar verirken, bu sayı 1980'lerde ortalama 150 civarındaydı. Yani mahkeme, "gündem dayatma" suçlamalarına rağmen, aslında daha az sayıda ama daha kapsamlı ve tartışmalı kararlara imza atıyor. Bu da "nicelikten çok nitelik" algısının önemini ortaya koyuyor.
Medya Dezenformasyonu ve Kamuoyu Algısı
Medyada yaygınlaşan "politik Yüksek Mahkeme" söylemi, mahkemenin bağımsızlığına olan inancı zedeliyor. Özellikle sosyal medya platformlarında hızla yayılan bu algı, kamuoyunun mahkemeye olan güvenini düşürüyor. Pew Research Center'ın anketlerine göre, Amerikalıların yalnızca %47'si Yüksek Mahkeme'ye olumlu bakıyor; bu oran son 20 yılın en düşük seviyesi. Bu düşüşte, medyanın mahkeme kararlarını "siyasi bir mücadele" olarak çerçevelemesinin büyük rolü olduğu belirtiliyor.
Uzmanlar, medyanın kararları tarafsız bir şekilde aktarmak yerine, çoğunluk ve azınlık görüşleri arasındaki çatışmayı öne çıkararak "kazananlar ve kaybedenler" üzerinden bir anlatı kurduğunu savunuyor. Bu durum, mahkeme kararlarının hukuki temellerinden çok siyasi sonuçlarına odaklanan bir tartışma ortamı yaratıyor. Oysa mahkeme, her kararında Anayasa'yı ve yasaları yorumlamak durumunda; bu yorumun siyasi sonuçları doğurması kaçınılmaz, ancak bu, mahkemenin "siyasi" olduğu anlamına gelmiyor.
Küresel Yansımalar ve Amerikan Demokrasisinin Geleceği
Bu dezenformasyon kampanyasının yalnızca ABD iç siyasetini etkilemekle kalmadığı, aynı zamanda demokrasilerin temel taşı olan yargı bağımsızlığına yönelik küresel bir güven bunalımına da katkıda bulunduğu ifade ediliyor. ABD'nin demokrasi ihracı konusundaki geleneksel rolü düşünüldüğünde, Yüksek Mahkeme'nin itibarının zedelenmesi, dünya genelinde yargı sistemlerine olan güveni de olumsuz etkiliyor. Özellikle otoriter rejimler, ABD'deki bu tartışmaları kendi yargı bağımsızlığı ihlallerini meşrulaştırmak için kullanabiliyor.
Bu bağlamda, ABD'deki Yüksek Mahkeme tartışmalarının, demokratik kurumların meşruiyetini korumak adına medyanın daha sorumlu davranması gerektiğini gösterdiği belirtiliyor. Mahkeme kararlarının hukuki içeriklerine odaklanan, sansasyonel başlıklardan kaçınan bir gazetecilik yaklaşımının, kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi açısından hayati önem taşıdığı vurgulanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'de yargı bağımsızlığı ve medya etiği tartışmalarına ışık tutuyor. Türkiye'de de zaman zaman yargı kararlarının siyasi çekişmelerin bir parçası olarak sunulduğu ve medyanın bu algıyı güçlendirdiği biliniyor. ABD'deki bu örnek, yargı kurumlarının itibarını korumak için medyanın üzerine düşen sorumluluğu gösteriyor. Ayrıca, Türkiye'nin ABD ile olan ilişkilerinde, yargı bağımsızlığı konusundaki eleştirilere karşı, Amerikan medyasındaki bu tür tartışmaların karşılıklı bir anlayış geliştirilmesine katkı sağlayabileceği düşünülüyor. Türkiye'nin kendi yargı reformu çabalarında, bağımsız ve tarafsız bir yargı algısının güçlendirilmesi için medyanın rolünün önemi bir kez daha ortaya çıkıyor.
