Belgrad'da binlerce öğrenci, pazar günü yapılacak kritik genel seçimler öncesinde iktidardaki Sırp İlerleme Partisi'ne (SNS) karşı büyük bir yürüyüş düzenledi. Öğrenci Listesi (Studentska lista) hareketinin organize ettiği gösteri, başkent sokaklarında yoğun katılımla gerçekleşti. Göstericiler, uzun süredir iktidarda olan Aleksandar Vučić'in partisini seçimde yenilgiye uğratmayı hedefliyor.
Seçim Öncesi Gerilim ve Öğrenci Hareketi
Öğrenci Listesi, Sırbistan'da son yıllarda yükselen protesto dalgasının bir parçası olarak ortaya çıktı. Hareket, özellikle genç seçmenler arasında destek buluyor ve iktidarın seçim sürecindeki avantajlarını eleştiriyor. Yürüyüşe katılan öğrenciler, eğitimde fırsat eşitliği, ifade özgürlüğü ve yolsuzlukla mücadele taleplerini dile getirdi. Sırbistan'da 2023 yılında yaşanan kitlesel protestolar ve ardından gelen yerel seçimlerde muhalefetin bazı kazanımları, öğrenci hareketini cesaretlendirmiş durumda. Ancak iktidar partisi, anketlerde hâlâ önde görünüyor ve seçim kampanyasını ekonomik istikrar ve AB yolunda ilerleme vaatleri üzerine kurmuş durumda.
Öğrenci yürüyüşü, Sırbistan'ın son yıllarda karşılaştığı siyasi kutuplaşmanın bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Ülke, bir yandan Avrupa Birliği üyelik müzakerelerini sürdürürken, diğer yandan Rusya ile geleneksel bağlarını korumaya çalışıyor. Muhalefet, iktidarın medya üzerindeki kontrolünü ve seçim sürecindeki usulsüzlük iddialarını sık sık gündeme getiriyor. Öğrenci Listesi'nin bu seçimde ne kadar etkili olacağı, özellikle genç seçmenin sandığa gitme oranına bağlı. Sırbistan'da 18-30 yaş arası seçmenlerin önemli bir bölümü siyasetten uzak duruyor; öğrenci hareketi bu kesimi harekete geçirmeyi amaçlıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Sırbistan, Batı Balkanlar'ın istikrarı açısından kritik bir ülke konumunda. AB, Sırbistan'ın üyeliğini desteklese de, hukukun üstünlüğü ve demokratik standartlar konusundaki endişelerini sürdürüyor. Seçim sonuçları, Sırbistan'ın AB ile ilişkilerinin yanı sıra Kosova ile normalleşme sürecini de etkileyebilir. Öte yandan Rusya, Sırbistan üzerindeki etkisini korumak için enerji ve siyasi bağları kullanıyor. Batılı diplomatik çevreler, seçimlerin adil geçmesi ve seçim sonrası istikrarın korunması konusunda duyarlı. Öğrenci protestoları, bölgedeki gençlik hareketlerinin demokratik süreçler üzerindeki etkisini göstermesi bakımından da dikkatle izleniyor. Sırbistan'daki seçim, aynı zamanda Avrupa'da yükselen popülist ve otoriter eğilimlere karşı bir referandum niteliği taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sırbistan'daki seçim ve öğrenci hareketi, Türkiye'nin Balkanlar politikası açısından yakından izlenmeli. Türkiye, Sırbistan ile ekonomik ve kültürel ilişkilerini geliştirmeye önem veriyor; ancak Sırbistan'ın AB yanlısı ve Rusya ile dengeli politikası, Ankara'nın bölgedeki etkisini sınırlayabilir. Seçim sonucu, Sırbistan'ın Kosova politikası ve Boşnaklarla ilişkilerini etkileyebilir. Türk yatırımcılar için istikrar önemli; ayrıca genç nüfusun siyasi talepleri, bölgede demokratikleşme eğilimlerini güçlendirirse, Türkiye'nin Balkanlar'daki yumuşak gücü için yeni fırsatlar doğabilir. Ankara, Sırbistan'da istikrarı ve meşru seçim sonuçlarını destekleyen bir tutum sergilemeli.
